Artikel
Oude mensen met comorbiditeit worden vaker en ernstiger ziek en gebruiken vaak chronisch medicatie. Tijdens de covid-19-pandemie worden we hier weer aan herinnerd, maar in feite lagen de ziekenhuizen al lang vol met deze patiënten. Vaak worden ze opgenomen met een pneumonie, urineweginfectie of gastro-enteritis. Soms belanden ze op de…
CYP1A2 en/of toch iets anders?
De auteurs gebruiken het stijgen van de clozapine spiegel als voorbeeld om uit te leggen hoe een infectie invloed kan hebben op het metabolisme van geneesmiddelen. De hypothese hierbij is dat CYP1A2, en daarmee het clozapine metabolisme, geremd wordt tijdens infectie.
Recent onderzoek laat zien dat clozapine tevens gebruikt had kunnen worden als voorbeeld wat betreft de invloed van infectie op verdeling [1]. Wai Hong Man et al. laten zien dat tijdens infectie de concentratie van het acute fase eiwit Alpha-1-Acid Glycoprotein verhoogd kan zijn en dat hierdoor de ongebonden fractie van clozapine afneemt.
De totale (eiwitgebonden + ongebonden) clozapine plasma concentratie gaat omhoog tijdens een infectie. Maar is dit wel klinisch relevant als de ongebonden fractie omlaag gaat en de ongebonden concentratie misschien wel gelijk blijft ten opzichte van eerder?
Het interpreteren van een clozapine spiegels tijdens infectie is er in ieder geval niet eenvoudiger op geworden [2].
Thomas Havenith, ziekenhuisapotheker
1. Wai Hong Man, Ingeborg Wilting, Eibert R. Heerdink, Gerard W. K. Hugenholtz, Tim Bognár, Maarten J. ten Berg, Wouter W. van Solinge, Toine A. C. G. Egberts, Erik M. van Maarseveen. Unbound Fraction of Clozapine Significantly Decreases with Elevated Plasma Concentrations of the Inflammatory Acute-Phase Protein Alpha-1-Acid Glycoprotein. Clin Pharmacokinet. 2019 Aug;58(8):1069-1075
2. https://tdm-monografie.org/monografie/clozapine
reactie auteurs
Geachte collega Havenith,
Heel hartelijk dank voor uw reactie en waardevolle toevoeging. Het toont maar weer hoe moeilijk het is farmacokinetische veranderingen en met name de klinische effecten hiervan te voorspellen in deze patiëntenpopulatie!
De studie die u aanhaalt toont erg mooi dat de vrije concentratie clozapine afneemt bij stijging van AGP. Tesamen met het gegeven dat de activiteit van CYP1A2 gedurende inflammatie afneemt, is het netto effect inderdaad moeilijk te voorspellen. Helaas heeft uw studie geen patiënten meegenomen die septisch of in een inflammatoire staat waren. Ik hoop daarom dan ook dat er studies zouden komen waarin vrije en totale concentraties gemeten worden van daadwerkelijk septische patiënten die clozapine gebruiken. U heeft mij weer op een idee gebracht!
namens de auteurs,
Jessica Workum, intensivist/klinisch farmacoloog, Radboudumc