Artikel
Asthma bronchiale is een chronische aandoening van de luchtwegen die klinisch gekenmerkt wordt door aanvalsgewijze kortademigheidsklachten met piepende ademhaling, al dan niet in combinatie met hoestklachten, verhoogde productie van slijm, en bronchiale hyperreactiviteit. Er zijn naar schatting in Nederland een half miljoen mensen met astma.1
Astma wordt typisch beschouwd…
Bij ernstig astma snel longfunctiemeting doen!
Bij ernstig astma dient longfunctiemeting tijdens klachten standaard beschikbaar te zijn.
Toutenhoofd en Van der Zee beschrijven aan de hand aan de hand van de recente NVALT richtlijn de diagnostiek en behandeling van ernstig astma. Er wordt onderscheid gemaakt tussen “ernstig” astma met een ernstige orgaanstoornis en moeilijk te behandelen astma, waarbij het klinisch beeld mede wordt bepaald door hoge klachtenperceptie, problemen met adaptatie aan de aandoening en comorbiditeit. Dit onderscheid is relevant. Bij moeilijk te behandelen astma is immers terughoudendheid met toxische (prednison), belastende (omaluzimab) of experimentele behandelingen gewenst. De term ernstig astma is in dezen wat ongelukkig (internationaal “refractair”: wellicht beter) omdat bij moeilijk te behandelen astma de participatieproblemen, exacerbaties, medische consumptie (medicatie en opnames) en bijwerkingen zeker niet minder ernstig hoeven te zijn. Naar mijn ervaring als longarts in een astmacentrum blijkt het gepresenteerde diagnostisch algoritme geregeld onvoldoende om de twee types te onderscheiden. De diagnostiek bij astma stoelt immers primair op anamnestische gegevens, terwijl de functiemetingen veelal worden verricht buiten de perioden van toegenomen klachten. In onze beroepsgroep is het niet standaard om als er overperceptie zou kunnen spelen de patiënt laagdrempelig terug te bestellen bij toename van klachten en tegelijk longfunctie beschikbaar te hebben (peakflowmeterwaarden zijn vaak vals verlaagd). Hierdoor kan de ernst van de longfunctieverandering onjuist worden ingeschat. Het behandelen van deze patiënten is niet altijd gemakkelijk. Toch verwacht ik dat bij een aantal escalatie van medische consumptie en morbiditeit voorkomen kan worden als bovengenoemde aanpak wel algemeen gangbaar wordt.
A.R.J. (Ton) van Keimpema, longarts, Hilversum