Artikel
Inleiding
Metamizol, ook bekend als dipyrone, wordt al bijna een eeuw toegepast als antipyretisch analgeticum. In 1936 werd er in JAMA gepubliceerd over metamizolgeïnduceerde agranulocytose,1 en sindsdien is de incidentie van deze ernstige bijwerking onderwerp van discussie. In veel landen, waaronder Nederland, is de orale toedieningsvorm van metamizol in…
Metamizol, een ongewoon NSAID
Dr. JH (Jorieke) Konijnenbelt-Peters, afdeling interne geneeskunde, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, Nijmegen
Dr. C (Kees) Kramers, afdeling interne geneeskunde en afdeling farmacologie-toxicologie, Radboud UMC, Nijmegen; afdeling klinische farmacologie, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, Nijmegen.
Recent verscheen in het NTvG een artikel over de pijnstiller metamizol (Oude Munnink et al, 1). Hierin wordt een casus beschreven van een patiënte die dit middel in Duitsland voorgeschreven kreeg, waarna Nederlandse artsen werden geconfronteerd met de potentieel levensbedreigende bijwerking agranulocytose.
In het artikel van Oude Munnink en collega’s (1) wordt vermeld dat metamizol niet tot de NSAIDs behoort, echter dit is niet juist. Metamizol is een prostaglandinesynthetaseremmer welke COX-1 en COX-2 beiden sterk remt(2), waardoor het behoort tot de niet-selectieve NSAIDs. Het heeft een analgetische, antipyretische, spasmolytische en zwak anti-inflammatoire werking (2). Door metamizol niet te classificeren als NSAID zou gesuggereerd kunnen worden dat metamizol gecombineerd kan worden met andere NSAID’s, wat gezien het werkingsmechanisme niet rationeel is. Mogelijk zou het ook gevaarlijk kunnen zijn gezien de mogelijke versterking van bijwerkingen van NSAID's. Hoewel metamizol een sterke COX-1 remmer is, verschilt bijwerkingenprofiel van andere niet-selectieve NSAIDs. Het mechanisme hierachter is onbekend. Combinatie een ander NSAID met metamizol zou potentieel het gastrointestinale risico van het NSAID kunnen verhogen. NSAIDs zijn ook berucht om renale bijwerkingen, met name bij dehydratie. Hoewel er indirect bewijs is dat metamizol veiliger zou kunnen zijn dan andere NSAIDs, ontbreken onderzoeksgegevens bij patiënten met een risico op (NSAID-geinduceerd) nierfalen. Ook hierom zouden we combinatie met een ander NSAID willen afraden.
Referenties
1. Oude Munnink et al, Agranulocytose en septische shock na metamizolgebruik. Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:A9464
2. Hinz B, Cheremina O, Bachmakov J, et al. Dipyrone elicits substantial inhibition of peripheral cyclooxygenases in humans: new insights into the pharmacology of an old analgesic. FASEB J 2007;21:2343-51.