Stapsgewijs chirurgische procedures leren met visualisatie in 3D

Web-based onderwijs

Perspectief
Susanne van der Velde
Jaap Maljers
Theo Wiggers
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2014;158:A8606
Abstract
Download PDF

Vooral in zich ontwikkelende landen is er een toenemende vraag naar goed getrainde en gecertificeerde chirurgen.1-4 Er is daarom ook meer behoefte aan een gevalideerde opleiding voor chirurgen. De chirurgische opleiding is wereldwijd nog vaak opgezet volgens het meester-gezelprincipe.5 Op de universiteit wordt eerst kennis opgedaan en na een periode van meekijken op de operatiekamer moet een assistent van de ene op de andere dag zelfstandig de ingreep doen. Een gestructureerde voorbereiding voorafgaand aan de operatie ontbreekt vaak en de opleider weet niet goed op welk niveau de assistent bepaalde stappen van de ingreep beheerst. Daardoor wordt de schaarse operatietijd voor de opleiding niet optimaal gebruikt en kan er niet in de groeiende behoefte aan opleiding worden voorzien. Ook zijn er vaak niet genoeg chirurgen om een goede opleiding te garanderen. Het is verwarrend voor arts-assistenten als elke opleider een andere techniek gebruikt. Er is dus behoefte aan meer uniform, gestructureerd onderwijs dat is gericht op chirurgische procedures.6

Web-based onderwijsmethode

Door het opzetten van een gestandaardiseerde stapsgewijze training in chirurgische procedures hebben wij een universele chirurgische taal en methode kunnen creëren. Hiermee kunnen chirurgen meer arts-assistenten efficiënt opleiden. De basis van deze leermethode wordt gevormd door 3D-films, waarin chirurgische procedures in overzichtelijke stappen worden uitgevoerd en de anatomische structuren achter de te opereren chirurgische vlakken verder zijn uitgeprepareerd (figuur 1). Deze basis wordt ondersteund door onlinemodules. Hierin komen naast de operatie ook de voorbereiding, zoals patiëntvoorbereiding, informed consent, benodigde instrumentatie en teamopstelling, en de postoperatieve zorg aan bod. De chirurgische anatomie en vooral de chirurgische dissectievlakken worden uitgebreid belicht. Ook wordt aandacht besteed aan mogelijke gevaren, en tips en trucs van ervaren chirurgen. Met één klik is relevante literatuur en achtergrondinformatie beschikbaar.

Met deze duidelijke, gestructureerde onderwijsmethode worden arts-assistenten minder afhankelijk van de lokale opleider. Arts-assistenten en opleiders spreken van tevoren af welk niveau voor een operatie of een gedeelte daarvan gehaald moet worden voordat de assistent op de operatiekamer de training in de praktijk mag brengen. In de onlinemodules kunnen arts-assistenten hun eigen kennis testen, maar ook kunnen de opleiders meekijken met wat hun arts-assistenten hebben bestudeerd, hoe lang zij daarover hebben gedaan en hoe goed ze hebben gescoord op hun toetsen. Voorafgaand aan de operatie kan de assistent samen met de opleider naar de 3D-film van de operatie kijken om cruciale stappen en structuren nogmaals te benoemen.

Door de betere voorbereiding van arts-assistenten voorafgaand aan een operatie en door procedures op te delen in overzichtelijke stappen, kan de beschikbare operatiecapaciteit voor de opleiding optimaal worden benut. Met het onlineportfolio voor theoretische kennis maar ook voor klinische vaardigheden bieden wij bouwblokken voor certificering en accreditatie aan.

Dit web-based systeem is niet alleen een opleidingsmethode, maar ook een chirurgisch naslagwerk voor na de opleiding. Chirurgen kunnen zelf voordat zij gaan opereren kort de stappen en de chirurgische anatomie bestuderen. Verder kunnen ze bijvoorbeeld de mogelijke gevaren en tips (van collega’s) bekijken. Op deze manier zal er een betrouwbaar platform ontstaan waar chirurgen onderling kunnen communiceren over de ‘best practice’.

Ambitie

Op dit moment is de interactieve web-based applicatie klaar. Deze kan gebruikt worden op alle type computers, tablets en smartphones (figuur 2). Deze applicatie is al gevuld met 13 modules van verschillende chirurgische en gynaecologische procedures. Bij elke module zijn 3D-opnames gemaakt waarop te zien is hoe de procedure wordt uitgevoerd door een ervaren chirurg in het anatomielaboratorium in Leiden. In 2015 breiden we de applicatie uit met 40-50 modules die vooral gericht zijn op de algemene heelkunde, gynaecologie en hoofd-halschirurgie. In 2016 volgen modules voor andere snijdende specialismen.

Dit is een hypermodern opleidingsprogramma dat ‘state of the art’ is en dat zowel opleiders als arts-assistenten nieuwe mogelijkheden biedt. Het is uniek in zijn opbouw en uitwerking en maakt gebruik van de nieuwste technologie om de chirurgische ervaring over te brengen en accrediteren mogelijk te maken. Omdat de vraag naar goed opgeleide chirurgen het grootst is in ontwikkelende landen richten we ons daar eerst op. Maar het web-based onderwijssysteem is ook buitengewoon geschikt voor de opleiding in een westerse setting.

Literatuur
  1. Dal Poz MR, Gupta N, Quain E, Soucat ALB, red. Handbook on monitoring and evaluation of human resources for health. With special focus on low and middle income countries. Genève: WHO; 2009. p. 3.

  2. World Health Statistics 2014. Part III: Global Health Indicators. Genève; WHO; 2014.

  3. LeBrun DG, Chackungal S, Chao TE, Knowlton LM, Linden AF, Notrica MR, et al. Prioritizing essential surgery and safe anesthesia for the Post-2015 Development Agenda: Operative capacities of 78 district hospitals in 7 low- and middle-income countries. Surgery. 2014;155:365-73. Medline

  4. Hoyler M, Finlayson SR, McClain CD, Meara JG, Hagander L, et al. Shortage of doctors, shortage of data: a review of the global surgery, obstetrics, and anesthesia workforce literature. World J Surg. 2014;38:269-80. Medline

  5. Walter AJ. Surgical education for the twenty-first century: beyond the apprentice model. Obstet Gynecol Clin North Am. 2006;33:233-6, vii. Medline

  6. Ozgediz D, Kijjambu S, Galukande M, Dubowitz G, Mabweijano J, Mijumbi C, et al. Africa’s neglected surgical workforce crisis. Lancet. 2008;371:627-8. Medline

Auteursinformatie

Incisiongroup, Amsterdam.

Dr. S. van der Velde en prof.dr. T. Wiggers, chirurgen; J. Maljers, ondernemer.

Contact dr. S. van der Velde (info@incisiongroup.com)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: ICMJE-formulieren zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Susanne van der Velde ICMJE-formulier
Jaap Maljers ICMJE-formulier
Theo Wiggers ICMJE-formulier

Gerelateerde artikelen

Reacties