Thiamine bij een alcoholstoornis en Wernicke-encefalopathie

Stand van zaken
20-02-2017
David J. Brinkman, Jessica K. Bekema, Marianne A. Kuijvenhoven, Jan W. Wijnia, Marieke J.H.J. Dekker en Michiel A. van Agtmael

Leerpunten

  • Een thiaminedeficiëntie komt bij patiënten met een alcoholstoornis regelmatig voor en kan zich uiten in levensbedreigende ziektebeelden, waaronder een Wernicke-encefalopathie.
  • Een Wernicke-encefalopathie uit zich in het begin vaak als delier; de klassieke trias van bewustzijnsverandering, oogbewegingsstoornissen en loop- en balansstoornissen komt zelden voor.
  • Bij een verhoogd risico op Wernicke-encefalopathie dient dagelijks 250 mg thiamine gedurende 3-5 dagen intraveneus of intramusculair gegeven te worden met suppletie van vitamine B en C.
  • Bij een verdenking op Wernicke-encefalopathie dient thiamine 500 mg 3 dd gedurende 3 dagen intraveneus gegeven te worden met vitamine B- en C-supplementen.
  • Bij een patiënt met een alcoholstoornis is het advies oraal 4 maal daags 25 mg thiamine te geven vanwege de beperkte opnamecapaciteit vanuit de darmen.
  • Thiaminesuppletie dient bij alcoholisten vóór of tijdens glucosetoediening gegeven te worden.
  • Alvorens te beginnen met thiaminesuppletie dient bloed afgenomen te worden voor de bepaling van de thiamineconcentratie, om een eventuele deficiëntie te bevestigen.
  • Een anafylactische reactie bij parenterale toediening van thiamine is zeldzaam en is geen reden om terughoudend te zijn met parenterale toediening.