Schildwachtklierbiopsie bij het melanoom: prognostische betekenis en nadelen bij 300 patiënten
Open

Onderzoek
19-08-2005
M. de Vries, P.L. Jager, A.J.H. Suurmeijer, J.T.M. Plukker, R.J. van Ginkel en H.J. Hoekstra

Doel.

Evaluatie van de voor- en nadelen van de schildwachtklier(SWK-)biopsie bij patiënten met een melanoom van de huid.

Opzet.

Descriptief follow-uponderzoek.

Methode.

In de periode 1995-2004 ondergingen 300 patiënten met een melanoom van de huid (Breslow-dikte: ≥ 1,0 mm) een SWK-biopsie en, bij een positieve uitslag, regionale klierdissectie. De resultaten van de SWK-procedure, de postoperatieve complicaties, de bevindingen bij follow-up, de recidieven en de ziektevrije en ziektespecifieke overleving werden geëvalueerd.

Resultaten.

Het detectiepercentage van de SWK-procedure was 99. 85 patiënten (28) hadden een tumorpositieve SWK; zij ondergingen aanvullende regionale lymfklierdissectie, de andere patiënten slechts de SWK-ingreep. Het aantal postoperatieve complicaties na de SWK-biopsie was 7. Met een mediane follow-up van 51 maanden was het percentage fout-negatieve resultaten 11. In totaal waren er 23 recidieven (SWK-uitslag negatief: 19; SWK-uitslag positief: 34; p = 0,005). ‘In-transit’-metastasen werden waargenomen bij 4 in de groep met een negatieve SWK-uitslag en bij 20 in de groep met een positieve uitslag (p < 0,001). De ziektevrije 5-jaarsoverleving en de ziektespecifieke overleving waren respectievelijk 79 en 86 in de groep met een negatieve SWK-uitslag en 57 en 71 in de groep met een positieve uitslag. Multivariate analyse liet zien dat de aanwezigheid van ulceratie (p < 0,001) en een positieve SWK-uitslag (p < 0,01) onafhankelijke prognostische factoren waren voor ziektevrije overleving. Voor de algehele overleving waren deze factoren de aanwezigheid van ulceratie (p < 0,001) en mannelijk geslacht (p < 0,05), niet de SWK-uitslag. Een positieve SWK-uitslag (p < 0,001) en de aanwezigheid van ulceratie (p < 0,01) waren onafhankelijke voorspellende factoren voor het ontstaan van in-transitmetastasen.

Conclusie.

De SWK-biopsie bij patiënten met een melanoom van de huid is nog steeds alleen van prognostische waarde, doordat overlevingsvoordeel niet is aangetoond. Nadelen van de ingreep waren fout-negatieve uitslagen, de mogelijkheid dat het aantal in-transitmetastasen toeneemt en postoperatieve complicaties. De voor- en nadelen van de SWK-biopsie moeten worden afgewogen bij het aanbieden van deze ingreep aan patiënten.

Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149:1845-51