Schatting van nierfunctie bij verpleeghuispatiënten
Open

Onderzoek
06-04-2009
Winfried J.F. Vergeer, Wilco P. Achterberg, Ed H. Wiltink, A.B.M. (Tom) Geers en H.C.W. (Rieke) de Vet

Doel

Het schatten van de prevalentie van nierfunctiestoornissen bij verpleeghuispatiënten met behulp van formules en het controleren van het beloop van de nierfunctie.

Opzet

Beschrijvend, prospectief onderzoek.

Methode

Wij verzamelden gegevens in de 2e helft van 2005 bij alle patiënten ouder dan 65 jaar die verbleven in de deelnemende instellingen voor verpleeghuiszorg. De nierfunctie werd bepaald door schatting van de creatinineklaring met de formule van Cockcroft en Gault en van de glomerulaire filtratiesnelheid (GFR) met de ‘modification of diet in renal disease’(MDRD)-formule. Na 12 tot 15 maanden herhaalden wij de bepaling.

Resultaten

De nierfunctie werd vastgesteld bij 275 patiënten. Bij de schatting volgens Cockcroft en Gault had 47,3% van hen een klinisch relevante nierfunctiestoornis (creatinineklaring: < 60 ml/min). Bij berekening met de MDRD-formule was dit percentage 20,7. Er was geen verschil in nierfunctie tussen vrouwen en mannen na correctie voor de leeftijd. Na een jaar was de prevalentie van klinisch relevante nierfunctiestoornissen licht gestegen. De MDRD-methode gaf gemiddeld een hogere waarde voor de geschatte GFR.

Conclusie

Nierfunctiestoornissen hadden een hoge prevalentie bij verpleeghuispatiënten. Vanwege de klinische consequenties hiervan, bijvoorbeeld het voorschrijven van medicatie, raden wij aan bij opname van verpleeghuispatiënten de GFR te schatten met de MDRD-methode. Bij patiënten met een lichaamsgewicht < 70 kg raden wij aan een schatting te maken met de formule van Cockcroft en Gault. Wij adviseren de GFR jaarlijks te controleren bij patiënten met een geschatte GFR rond de 60 ml/min, omdat de nierfunctie elk jaar achteruitgaat.