Overgewicht en obesitas bij jonge kinderen (0-4 jaar): gedrag en opvattingen van ouders
Open

Onderzoek
11-02-2008
M.M. Boere-Boonekamp, M.P. L’Hoir, M. Beltman, J. Bruil, N. Dijkstra en A.C. Engelberts

Doel.

Beschrijven van risicogedrag en opvattingen over voeding, beweging en opvoeding in gezinnen met jonge kinderen, in relatie tot specifieke risicogroepen voor overgewicht.

Opzet.

Dwarsdoorsnedeonderzoek.

Methode.

Op consultatiebureaus voor zuigelingen en peuters verspreid over het land werden 534 ouders benaderd voor het invullen van vragenlijsten over voeding, beweging en opvoeding. Er werd gevraagd naar achtergrondkenmerken en ook werd een aantal stellingen getoetst. Via een bivariate en multivariate analyse werd per stelling onderzocht of de antwoorden gekoppeld waren aan specifieke risicogroepen.

Resultaten.

De respons bedroeg 73 (390 ouders). Bij 15 van de 2-4-jarigen was er sprake van overgewicht, inclusief 3,7 met obesitas. De ouders hadden relatief vaak opvattingen en gedragingen die kenmerkend zijn voor een ongezonde leefstijl van jonge kinderen. Zo was men in 1 op de 7 gezinnen niet gewend om te ontbijten. Van de respondenten beschouwde 43 gezoete melkdrank als een goede vervanger voor melk en had 39 van de kinderen altijd frisdrank binnen handbereik. Een vijfde van de ouders gaf aan niet voldoende tijd te hebben om met hun kind naar buiten te gaan. Ongeveer 1 op de 10 peuters van 2-4 jaar had een tv op de eigen kamer; 22 mocht zelf bepalen of hij of zij tv keek en 9 hoelang dat gebeurde. Vooral in gezinnen met niet-westerse moeders, laagopgeleide moeders of moeders met een uitkering kwamen deze specifieke risicogedragingen frequenter voor. Het gebruikmaken van kinderopvang of peuterspeelzaal leek op enkele punten beschermend te werken.

Conclusie.

In gezinnen met kinderen van 0-4 jaar kwam frequent gedrag voor dat op latere leeftijd in verband staat met overgewicht. Gezien de toename van overgewicht en obesitas bij jonge kinderen is het starten van onderzoek waarin opvoeding wordt geoptimaliseerd gerechtvaardigd, met speciale aandacht voor het gedrag van ouders ten aanzien van 5 speerpunten: borstvoeding, meer buiten spelen en bewegen, regelmatig en goed ontbijten, minder consumeren van gezoete drank en minder tv-kijken en computeren. Door interventies in te zetten bij jonge leeftijdsgroepen kan worden voorkomen dat ongezonde leef- en opvoedingsstijlen ontstaan.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:324-30