Dames en Heren,
Protonpompremmers, zoals omeprazol en pantoprazol, worden steeds frequenter voorgeschreven. Over het algemeen worden deze geneesmiddelen als veilig beschouwd, maar bij sommige patiënten kunnen ze acute of langzaam progressieve nierinsufficiëntie veroorzaken. Dit is voor veel artsen een onbekende bijwerking. In dit artikel onderstrepen wij het belang van tijdige herkenning van deze bijwerking en bespreken wij alternatieve behandelopties.
Patiënt A, een 74-jarige man, werd door de cardioloog verwezen naar de polikliniek Nierziekten vanwege progressieve chronische nierinsufficiëntie. Hij was onder controle bij de cardioloog vanwege geringe linkerventrikeldisfunctie (ejectiefractie: 43%). Verder vermeldde zijn medische voorgeschiedenis hypertensie (goed gereguleerd) en diabetes mellitus type 2 (vanaf 60-jarige leeftijd), zonder microvasculaire complicaties. Patiënt…
Maak met 2 klikken een gratis account aan
Account aanmakenHeb je al een account of een abonnement? Inloggen
Abonneer vandaag nog!
Neem het digitaal ntvg abonnement
€ 15,93 per maand!
Ik wil digitaal
Indicatie
Wellicht ook goed om op te merken dat in ieder geval de eerste patiënt geen indicatie leek te hebben voor het gebruik van een protonpompremmer (de voorgeschiedenissen vermelden geen ulcus of reflux) én beiden de protonpompremmer in een te hoge dosering gebruikten.
Bij acetylsalicylzuur is maagbescherming pas geïndiceerd bij een leeftijd > 80 jaar, of > 70 jaar in combinatie met risicomedicatie (VKA, DOAC, LMWH, TAR, SSRI, NSAID, spironolacton). Behandeling met acenocoumarol is geen indicatie voor gebruik van een protonpompremmer, pas indien er sprake is van meerdere risicofactoren, zoals ulcus in de voorgeschiedenis, hoge leeftijd, andere risicomedicatie en ernstige comorbiditeit (invaliderende artritis, hartfalen, diabetes).
Zie de NHG-behandelrichtlijn Preventie van maagcomplicaties door geneesmiddelgebruik.
De geregistreerde dosering voor maagbescherming is voor zowel omeprazol als pantoprazol 20 mg.
In de STOPP-START criteria is gebruik van een protonpompremmer in therapeutische dosering (> 20 mg d.d.) langer dan acht weken dan ook een reden om te stoppen en te verlagen naar de therapeutische dosering.
https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/preventie-van-maagcompl…
https://richtlijnendatabase.nl/gerelateerde_documenten/f/11821/STOP%20S…
Menno Bakker, apotheker, Zorgapotheek
Ranitidine: uitstekend middel, maar momenteel niet verkrijgbaar
Ranitidine is een uitstekend middel, maar voor zover ik weet momenteel niet verkrijgbaar in ons land; althans een half jaar geleden niet.
C.A. Spronk