Metformine veroorzaakt wel degelijk B12-deficiëntie

Onderzoek
Yvo M. Smulders
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A2351
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Metformine kan malsabsorbtie van vitamine B12 veroorzaken, maar hoe sterk dat effect is, is niet goed bekend. Ook kan metformine een daling van de folaatconcentratie geven. Tekort aan vitamine B12 en folaat kunnen een stijging geven van de plasmaconcentratie van homocysteïne, een onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten.

Onderzoeksvraag

In welke mate veroorzaakt metformine een deficiëntie van vitamine B12 en folaat en een toename van homocysteïne?

Hoe werd dit onderzocht?

De auteurs verrichtten bij 390 patiënten met diabetes mellitus type 2 (DM2) een placebo-gecontroleerd onderzoek met metformine 850 mg 3 dd. Alle patiënten werden reeds met insuline behandeld.

Belangrijkste resultaten

Gedurende de follow-up van 4,3 jaar daalde de vitamine B12-concentratie met 19% ten opzichte van placebo. De folaatconcentratie daalde nauwelijks (5%, niet significant). Het plasma-homocysteïne steeg niet-significant (5%; p = 0.09). Van de patiënten die met metformine behandeld werden ontwikkelde er 1 op de 14 een laag-normale vitamine B12-concentratie (150-220 pmol/l) en 1 op de 9 een vitamine B12-deficiëntie (< 150 pmol/l). In deze groepen waren de homocysteïneconcentraties verhoogd (respectievelijk 23,7 en 18,1 μmol/l) tegenover een waarde van 14,9 μmol/l bij patiënten met een normale vitamine B12-concentratie. De daling van vitamine B12 leek progressief gedurende de follow-up (figuur).

Figuur 1

Consequenties voor de praktijk

Over de klinische betekenis van hyperhomocysteïnemie is onduidelijkheid, maar er is wel consensus dat vitamine B12-tekort onwenselijk is. Dit onderzoek toont aan dat het risico op vitamine B12-deficiëntie bij gebruik van metformine verhoogd is. Dit zal vermoedelijk eenvoudig op te lossen zijn met orale suppletie. Gezien het belang van metformine bij de behandeling van DM2 moeten de bevindingen het gebruik van dit middel niet ontmoedigen. Controle op vitamine B12-deficiëntie, zeker na meerdere jaren metforminegebruik, is wel raadzaam. Een B12-concentratie < 220 pmol/l is al verdacht voor een tekort; de homocysteïneconcentratie kan helpen te concluderen of er werkelijk een tekort is.

Literatuur
  1. De Jager J, Kooy A, Lehert P, Wulffele MG, van der Kolk J, Bets D, et al. Long term treatment with metformin in patients with type 2 diabetes and risk of vitamin B-12 deficiency: randomised placebo controlled trial. BMJ. 2010;340:c2181.

Auteursinformatie

Contact (y.smulders@vumc.nl)

Dit artikel is gepubliceerd in het dossier
Diabetes mellitus

Gerelateerde artikelen

Reacties