Integraal Kankercentrum Zuid, afd. Onderzoek, Postbus 231, 5600 AE Eindhoven.
Mw.dr.M.L.G.Janssen-Heijnen, epidemioloog.
Integraal Kankercentrum Oost, afd. Datacentrum, Nijmegen.
Mw.dr.J.A.A.M.van Dijck, epidemioloog.
Integraal Kankercentrum Stedendriehoek Twente, afd. Onderzoek en Registratie, Enschede.
Mw.dr.S.Siesling, epidemioloog.
Catharina Ziekenhuis, afd. Longziekten, Eindhoven.
R.M.Schipper, longarts.
Integraal Kankercentrum Rotterdam, afd. Kankerregistratie en Onderzoek, Rotterdam.
R.A.M.Damhuis, arts-epidemioloog.
Verantwoording
Mede namens de Overleggroep Regionale Kankerregistraties, waarvan de leden achteraan dit artikel staan vermeld.
(Geen onderwerp)
Loenersloot, maart 2001,
Naar aanleiding van het uitstekende overzicht van collega Janssen-Heijnen et al. over de incidentie van longkanker en de relatie met roken (2001:419-23) zou ik willen opmerken dat in de periode 1960-2000 zich ook een belasting van de Nederlandse bevolking heeft voorgedaan met dioxinen en dioxineachtige polychloorbifenylen (PCB's). Mijn vraag is of ook deze onvrijwillige blootstelling kan hebben bijgedragen aan de epidemie van longkanker en wel in het bijzonder bij de niet-rokers. Immers, bij hen is het adenocarcinoom ook toegenomen volgens de schrijvers.
Verschillende epidemiologische onderzoeken suggereren dat dioxinen de totale kankerincidentie en -sterfte onder accidenteel of tijdens het werk blootgestelden verhogen en met name de luchtwegen zijn aangewezen als één van de potentiële lokalisaties met een verhoogde kankerincidentie en -sterfte.1 Daarnaast hebben Weisglas-Kuperus et al. onlangs gepubliceerd dat er op de leeftijd van 3,5 jaar een samenhang gevonden werd tussen ‘vol zitten’, slijm opgeven en hoesten, en perinatale blootstelling aan dioxinen. Ook na de vergiftigingen met PCB's en dioxinen in Japan en Taiwan werden vooral veel problemen van de luchtwegen en de buis van Eustachius gevonden bij kinderen.2 3 Gezien de klinische effecten op de luchtwegen van de blootstelling aan achtergrondconcentraties bij kinderen in Nederland is het niet ondenkbaar dat de dioxinebelasting ook heeft bijgedragen en nog bijdraagt aan de incidentie van longkanker. Volgens metingen in moedermelk in Nederland zijn de concentraties aan dioxinen in 1998 nog niet gedaald ten opzichte van de jaren ervoor. Dit is in tegenstelling tot de bevindingen in Duitsland, waar een 50% reductie werd gevonden van de dioxineconcentratie (gegevens van de Europese Commissie: ‘Compilation of EU dioxin exposure and health data. Task 5 - human tissue and milk levels’, te vinden op http://europa.eu.int/comm/environment/dioxin/download.htm#).4
Uiteraard staat het roken en het verband met longkanker vast, daar wil ik geenszins aan tornen. Maar mijn opmerkingen zijn bedoeld om erop te wijzen dat ook andere omgevingsfactoren kunnen bijdragen.
International Agency for research on cancer (IARC). IARC Monographs on the evaluation of carcinogenic risks to humans. Vol 69. Polychlorinated dibenzo-para-dioxins and polychlorinated dibenzofurans. Lyon: IARC; 1997.
Weisglas-Kuperus N, Patandin S, Berbers GAM, Sas TCJ, Mulder PGH, Sauer PJJ, et al. Immunologic effects of background exposure to polychlorinated biphenyls and dioxins in Dutch preschool children. Environ Health Perspect 2000;108:1203-7.
Guo LY. Human health effects from PCB's and dioxin-like chemicals in the rice-oil poisonings as compared with other exposure episodes. Organohalogen Compounds 1999;42:241-3.
Lakind JS, Berlin CM, Naiman DQ. Infant exposure to chemicals in breast milk in the United States: what we need to learn from a breast milk monitoring program. Environ Health Perspect 2001; 109:75-88.