Karl Landsteiner (1868-1943) en de specificiteit van serologische reacties, honderd jaar geleden en nu
Open

Geschiedenis
25-03-2002
K. de Meer

Het monumentale werk van de Oostenrijkse arts Karl Landsteiner (1868-1943; Nobelprijs 1930) over de specificiteit van serologische reacties wordt honderd jaar na zijn ontdekking van de AB0-bloedgroepen breed erkend. In het kader van de isoantigeenreacties ontdekte Landsteiner, samen met Levine en Wiener, de resusfactor. Landsteiner zorgde voor inzicht in autoantistofreacties en droeg bij aan kennis over de etiologie van infectieziekten die de mensen van toen teisterden. Tot zijn immunochemisch werk behoort de ontdekking van de antigene eigenschappen van haptenen. Hij wilde het liefst herinnerd worden vanwege zijn theorie over de specificiteit van serologische reacties, die hij stevig onderbouwde met zijn werk. Landsteiner was slachtoffer van de schaarste in Wenen na de Eerste Wereldoorlog. Met zijn familie verhuisde hij in 1919 naar Nederland, waar hij als patholoog werkte in het Rode Kruis Ziekenhuis in Den Haag, tot zijn vertrek naar het Rockefeller-instituut in New York in 1923. Tegenwoordig wordt zijn werk geroemd vanwege de vele uitstekende bijdragen op het gebied van transfusie- en transplantatiegeneeskunde, populatiegenetica, immunologie en infectiologie.