Het lange-termijn effect van debriefen.

Media
I.V.E. Carlier
R.D. Lamberts
B.P.R. Gersons
A.J. van Uchelen
H.G.M. Rooijmans
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1996;140:731
Download PDF

artikel

I.V.E.Carlier, R.D.Lamberts, B.P.R.Gersons en A.J.van Uchelen, Het lange-termijn effect van debriefen. Een vervolgonderzoek bij de Amsterdamse politie naar aanleiding van de Bijlmerramp. (Bijlmeronderzoeksproject II; eindrapportage.) 78 bl., fig., tabellen. Academisch Medisch Centrum (AMC), vakgroep Psychiatrie, Amsterdam 1995. Prijs: ingen. ƒ 11,50. (Schriftelijk aan te vragen bij mw.dr.I.V.E.Carlier, AMC, vakgroep Psychiatrie, Tafelbergweg 25, 1105 BC Amsterdam.)

Na de Bijlmerramp van oktober 1992 werden politiemensen die reddingswerkzaamheden hadden uitgevoerd, ‘gedebrieft’, dat wil zeggen: kregen in een groepsgesprek gelegenheid over hun ervaringen te vertellen en hun emoties hierover te uiten (‘stoom af te blazen’). Doordat niet alle in aanmerking komende personen aan de debriefing deelnamen, onstond de mogelijkheid het effect van debriefing na te gaan met betrekking tot het voorkómen of het verminderen van posttraumatische klachten en verschijnselen. In dit boekje wordt verslag gedaan van het effect van debriefing op lange termijn, 1,5 jaar na de ramp.

De resultaten zijn opvallend. Hoewel een niet onaanzienlijk aantal mensen, al dan niet tijdelijk, posttraumatische klachten kreeg, bleek debriefing niet alleen geen preventief effect te hebben, maar zelfs een averechts. Dit was vooral het geval bij de emotioneel door de reddingswerkzaamheden uitgeputte agenten. Debriefing bleek geleid te hebben tot meer hyperactiviteitsverschijnselen, vooral slaapproblemen.

De bevindingen van Carlier et al. staan niet op zichzelf. Hoewel de noodzaak van debriefen (met name het ventileren van emoties) een soort geloofsartikel is binnen de samenleving, groeit de twijfel aan de zinvolheid ervan (getuige ook een ‘editorial’ in British Medical Journal onder de titel ‘Does debriefing after psychological trauma work?’; BMJ 1995;310:1479-80).

Het helder geschreven boekje van Carlier et al. verdient aandacht, ook van beleidsmakers. Opvallend is wel dat, hoewel zij niet onder stoelen of banken steken dat debriefen een averechts effect had, de auteurs toch ook zorgelijk opmerken dat de politiemensen ‘zorgvermijders’ zijn en dat zij als gevolg van het geen hulp zoeken chronische verwerkingsklachten kunnen krijgen. Weliswaar is individuele hulpverlening niet identiek aan een groepsgesprek, maar of de eventueel geboden andere hulp wel effectief zou zijn geweest, lijkt mij de vraag. Misschien hadden degenen die er weinig van verwachtten en daarom geen hulp zochten wel een beetje gelijk.

Gerelateerde artikelen

Reacties