Geen hiv-test verricht: een gemiste kans

Klinische praktijk
Abstract
G.E.L. van den Berk
A.A. Jarbandhan
R.M. Regez
J.E.A.M. van Bergen
K. Brinkman
Leestijd
10 minuten
Citeren

Artikel

Dames en Heren,

Terwijl vooral in de niet-westerse landen de hiv-pandemie steeds meer slachtoffers eist en daardoor vrijwel continu in de (medische) aandacht staat, lijkt het ‘hiv-bewustzijn’ in Nederland een sluimerend bestaan te leiden.

In Nederland leven er naar schatting 18.500 mensen met hiv, van wie er ongeveer 6500 niet…

Auteursinformatie

Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, afd. Interne Geneeskunde, Oosterpark 9, 1091 AC Amsterdam.

Hr.G.E.L.van den Berk en hr.prof.dr.K.Brinkman, internisten; mw.A.A.Jarbandhan, assistent-geneeskundige; mw.R.M.Regez, researchcoördinator.

Soa Aids Nederland, Amsterdam.

Hr.dr.J.E.A.M.van Bergen, huisarts en epidemioloog.

Contact hr.prof.dr.K.Brinkman (k.brinkman@olvg.nl)

Reacties

Vlissingen, januari 2008,

Met interesse lazen wij in het hiv/aids-nummer van dit tijdschrift het artikel van collega Van den Berk et al. (2007:2648-51) over het niet herkennen van een chronische hiv-infectie.

Recent zagen wij ook een patiënte bij wie wij in eerste instantie niet dachten aan een hiv-infectie. Het betrof een 60-jarige alleenstaande vrouw die zich presenteerde met een pijnlijke motorische progressieve polyneuropathie. Aanvullend onderzoek toonde een verhoogde BSE-waarde en een polyklonale hypergammaglobulinemie. De uitslag van onderzoek op auto-immuunantistoffen was negatief. Een N.-suralisbiopt toonde het beeld van een vasculitis. Bij de analyse hiervan werd een hiv-test gedaan en deze was tot onze verbazing positief. Er was reeds een verder gevorderd stadium van hiv-infectie, met een aantal CD4-positieve lymfocyten van 20 × 106/l (uitgangswaarde > 600 × 106/l). De bron van de hiv-infectie was vermoedelijk een onvrijwillig seksueel contact in het verleden. Bij patiënte was er dus een hiv-gerelateerde vasculitis van de perifere zenuwen, waarvoor zij werd behandeld met prednison, met goed resultaat.1

Overigens had de polyklonale hypergammaglobulinemie ons ook al kunnen doen denken aan een hiv-infectie. Door de optredende immuunactivatie ontstaat deze vaak bij patiënten met een chronische hiv-infectie, en verdwijnt meestal na het starten van krachtige antiretrovirale behandeling (HAART).2

Deze casus illustreert dat een vasculitis van de perifere zenuwen het gevolg kan zijn van een chronische hiv-infectie en dat deze niet alleen voorkomt bij risicogroepen. Tenslotte kan een onverklaarde polyklonale hypergammaglobulinemie ook een aanwijzing zijn voor een chronische hiv-infectie.

J. Koeman
M. van den Berge
Literatuur
  1. Bradley WG, Verma A. Painful vasculitic neuropathy in HIV-1 infection: relief of pain with prednisone therapy. Neurology. 1996;47:1446-51.

  2. Notermans DW, Jong JJ de, Goudsmit J, Bakker M, Roos MT, Nijholt L, et al. Potent antiretroviral therapy initiates normalization of hypergammaglobulinemia and a decline in HIV type 1-specific antibody responses. Aids Res Hum Retroviruses. 2001;17:1003-8.

G.E.L.
van den Berk

Amsterdam, januari 2008,

Collegae Koeman en Van den Berge stellen dat een polyklonale hypergammaglobulinemie en een vasculitis van de perifere zenuwen ook een aanwijzing kunnen zijn voor een chronische hiv-infectie. Wij delen zeker hun mening dat deze symptomen ook aanleiding zouden moeten zijn om een hiv-test te doen. De klachten in onze tabel 2 en de bloeduitslagen zijn signalen die vooral in de eerste lijn een aanwijzing kunnen vormen voor het bestaan van een chronische hiv-infectie. Hiermee is tabel 2 dus niet volledig. Op specialistisch niveau kan de lijst zeker worden uitgebreid, bijvoorbeeld met de uiting van guillain-barrésyndroom tijdens acute hiv, alsook met het optreden van hemolytische anemie. In hetzelfde nummer van het Tijdschrift pleitten collegae Haar et al. (2007:2674-9) en Van Altena en Van der Werf (2007:2652-4) terecht ook al voor het verrichten van een hiv-test bij iedere patiënt met vastgestelde tuberculose. Wij hadden deze diagnose bewust niet in onze lijst opgenomen, omdat het hierbij gaat om een klassieke aidsdiagnose, en als zodanig in onze ogen geldt als een harde indicatie voor het doen van een hiv-test.

G.E.L. van den Berk
K. Brinkman

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 4 2026
NTVG nummer 5 2026
NTVG nummer 6 2026