Drie is te veel

Drie is te veel
Lucas Maillette de Buy Wenniger
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2013;157:C1587

Het gelijktijdig gebruik van een diureticum, medicatie die het angiotensine-systeem aanpakt en een NSAID verhoogt het risico op acuut nierfalen. De combinatie van een NSAID met een van de middelen uit de andere 2 groepen is voor de nieren niet gevaarlijk, stellen Canadese onderzoekers in BMJ (2013;346:e8525).

Francesco Lapi en collega’s gebruikten de gegevens in de grote Britse database waarin sinds 1987 gegevens van huisartsen en ziekenhuizen worden gebundeld. Van bijna een half miljoen mensen die voor het eerst bloeddrukverlagende middelen voorgeschreven kregen, zoals diuretica, ACE-remmers en angiotensine-receptorblokkers (ARB’s), verzamelden zij informatie over eventuele ziekenhuisopnamen in verband met acute nierschade. Voor ieder van de 2215 nierpatiënten die zo geïdentificeerd werden, analyseerden ze 10 gematchte controlepatiënten. Ongeveer een kwart van de patiënten gebruikte diuretica in combinatie met een ACE-remmer of ARB én NSAID’s, tegen slechts 11% van de controles. De relatieve incidentie van nierfalen was in de triple-therapiegroep 1,31 keer hoger dan in de controlegroep.

Aanvullende analyses bevestigden het verhoogde risico bij patiënten die de 3 medicijngroepen tegelijk voorgeschreven kregen, terwijl het gelijktijdig gebruik van middelen uit 2 van de groepen geen significante extra kans op nierschade gaf. Het risico bleek bovendien met een relatieve incidentie van 1,82 het hoogst te zijn in de eerste 30 dagen na voorschrijven. Mochten patiënten dus tegelijk met de 3 middelen behandeld moeten worden, dan lijkt met name in de eerste maand regelmatige controle van de nierfunctie onontbeerlijk.

De auteurs speculeren dat de negatieve effecten van de 3 middelen tezamen mogelijk te wijten zijn aan een falende glomerulaire filtratie. Het diureticum veroorzaakt hypovolemie, NSAID’s vasoconstrictie, en als dan ook het renine-angiotensine-aldosteron-systeem geblokkeerd is heeft de nier geen manier meer om de glomerulaire filtratie op peil te houden. Bij normovolemie, dus zonder diureticum, of een intact RAAS-systeem, heeft de nier blijkbaar wél net voldoende manoeuvreerruimte.

(Bijdrage: Lucas Maillette de Buy Wenniger.)

Gerelateerde artikelen

Reacties