Direct-to-consumer genetische tests in de spreekkamer

Met veel belangstelling lazen wij het artikel over direct-to-consumer genetische tests (DTC-GT). Het is goed dat voor dit onderwerp aandacht wordt gevraagd. Wij hopen via deze reactie echter een belangrijk misverstand weg te nemen. In het artikel trekken de auteurs onzes inziens ten onrechte de conclusie dat het onduidelijk is of de Wet op het bevolkingsonderzoek (Wbo) en de Wet bijzondere medische verrichtingen (Wbmv) van toepassing zijn op DTC-GT. Wij erkennen dat de Wbo lacunes vertoont en dat de gelding van Nederlandse wetgeving ophoudt bij de grens waardoor aanbieders gebruik kunnen maken van de ‘buitenlandroute’. Voor in Nederland gevestigde aanbieders van DTC-GT gelden echter gewoon de regels en eisen van de Wbo en de Wbmv.[1] Het juridische kader ten aanzien van DTC-GT houdt overigens meer in dan alleen de Wbmv en de Wbo. Het gaat bij DCT-GT immers om ‘geneeskundige handelingen’ waardoor de aanbieders daarvan ook gebonden zijn aan de eisen van onder andere de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg en de bepalingen in het BW inzake de geneeskundige behandelingsovereenkomst. Daarnaast geldt ook nog Europese regelgeving, waaronder de AVG en de Verordening medische hulpmiddelen inzake in- vitrodiagnostiek. Overigens zijn we er met wet- en regelgeving alleen nog niet. Alles valt en staat met de bereidheid en de (beschikbare) mogelijkheden van de toezichthouder, de IGJ, om de regelgeving te handhaven. Tot nu toe lijkt het vooral op dat punt mis te gaan. Hopelijk keert het tij wanneer de IGJ, via de voorgenomen herziening van de Wbo,meer instrumenten krijgt om handhavend op te treden.

Mr. dr. Rachèl van Hellemondt, gezondheidsjurist

Mr. dr. Corrette Ploem, docent en onderzoeker gezondheidsrecht Amsterdam UMC/Universiteit van Amsterdam

[1] C. Ploem, M. Cornel, S. Gevers, Commercieel aanbod van DNA-tests Ruim baan voor vrije markt en zelfbeschikking?, NJB 2019-32, p. 2364-2371.