Is dementie te voorkomen door intensieve vaatzorg?*

Het preDIVA-onderzoek
Onderzoek
Eric P. Moll van Charante
Edo Richard
Lisa S. Eurelings
Jan Willem van Dalen
Suzanne A. Ligthart
Emma F. van Bussel
Marieke P. Hoevenaar-Blom
Marinus Vermeulen
Willem A. (Pim) van Gool
Citeer dit artikel als: Ned Tijdschr Geneeskd. 2017;161:D1184
Abstract

Samenvatting

Doel

Onderzoeken of intensieve vaatzorg in de huisartsenpraktijk dementie bij thuiswonende oudere patiënten kan voorkomen.

Methode

Dit pragmatische clustergerandomiseerde ongeblindeerde onderzoek (ISRCTN29711771) werd uitgevoerd onder ouderen van 70-78 jaar die stonden ingeschreven bij Nederlandse huisartsenpraktijken. De enige exclusiecriteria waren de diagnose ‘dementie’ en een geringe levensverwachting. De praktijken werden gerandomiseerd toegewezen aan een interventiegroep en een controlegroep. Deelnemers in de interventiegroep kregen 6 jaar lang elke 4 maanden een cardiovasculaire controle door de praktijkondersteuner, deelnemers in de controlegroep kregen gebruikelijke zorg. Primaire uitkomstmaten waren de cumulatieve incidentie van dementie en functiebeperkingen. Secundaire uitkomstmaten waren hart-vaatziekte en overlijden.

Resultaten

In de periode juni 2006-maart 2009 includeerden we 3526 ouderen in 116 huisartsenpraktijken. De interventiegroep telde 63 praktijken en 1890 deelnemers, de controlegroep 53 praktijken en 1636 deelnemers. We verkregen gegevens over de primaire uitkomstmaat voor 3454 deelnemers (98%), de mediane follow-upduur was 6,7 jaar. Tijdens deze periode kregen 121 (6,5%) van de 1853 deelnemers in de interventiegroep en 112 (7,0%) van de 1601 deelnemers in de controlegroep de diagnose ‘dementie’. Dit verschil was niet significant (hazardratio 0,92; 95%-BI: 0,71-1,19). Ook in het optreden van functiebeperkingen, hart-vaatziekten en overlijden werden geen verschillen tussen beide groepen gevonden.

Conclusie

Langdurige intensieve vaatzorg voor thuiswonende ouderen, gegeven in de eerste lijn, doet de incidentie van dementie, functionele beperkingen of sterfte niet dalen. Mogelijk is er wel een effect bij ouderen met een niet of onvoldoende behandelde hypertensie; nader onderzoek hiernaar is gerechtvaardigd.

Auteursinformatie

* Dit onderzoek werd eerder gepubliceerd in de Lancet (2016;388:797-805) met als titel ‘Effectiveness of a 6-year multidomain vascular care intervention to prevent dementia (preDIVA): a cluster-randomised controlled trial.’ Afgedrukt met toestemming.

Academisch Medisch Centrum, Amsterdam.

Afd. Neurologie: prof.dr. M. Vermeulen en prof.dr. W.A. van Gool, neurologen; dr. L.S. Eurelings, epidemioloog en arts-onderzoeker; drs. J.W. van Dalen, onderzoeker; dr. M.P. Hoevenaar-Blom, epidemioloog.

Afd. Huisartsgeneeskunde: dr. E.P. Moll van Charante, huisarts; dr. S.A. Ligthart, huisarts; drs. E.F. van Bussel, epidemioloog/huisarts in opleiding.

Radboudumc, afdeling Neurologie, Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, Nijmegen.

Dr. E. Richard, neuroloog (tevens AMC, afd. Neurologie, Amsterdam).

Contactpersoon: dr. E. Moll van Charante (e.p.mollvancharante@amc.uva.nl).

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: ICMJE-formulieren zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Verantwoording

De twee eerstgenoemde auteurs (Eric P. Moll van Charante en Edo Richard) hebben een gelijke bijdrage geleverd aan dit onderzoek en delen het eerste-auteurschap.

Auteur Belangenverstrengeling
Eric P. Moll van Charante ICMJE-formulier
Edo Richard ICMJE-formulier
Lisa S. Eurelings ICMJE-formulier
Jan Willem van Dalen ICMJE-formulier
Suzanne A. Ligthart ICMJE-formulier
Emma F. van Bussel ICMJE-formulier
Marieke P. Hoevenaar-Blom ICMJE-formulier
Marinus Vermeulen ICMJE-formulier
Willem A. (Pim) van Gool ICMJE-formulier

Reacties