De pneumokokkenvaccinatie voor ouderen

Hoe Nederland na jaren discussie tot een slordig besluit kwam
Onderzoeksjournalistiek
09-09-2020
Joost Zaat

In oktober is het zover: huisartsen gaan ouderen tegen pneumokokken vaccineren. Daar gingen decennia van debat aan vooraf. Reconstructie van een rommelig proces.

In februari 2018 brengt de Gezondheidsraad een advies uit over de pneumokkenvaccinatie voor ouderen.1 Het is het derde advies over het onderwerp, maar ditmaal resulteert het daadwerkelijk in een vaccinatieprogramma; met ingang van herfst 2020 zullen huisartsen ouderen tussen de 73 en 79 jaar gaan vaccineren. Daarmee komt er een slordig eind aan een debat dat zich al decennia voortsleept.

Zeventig jaar eerder, in maart 1948, verdedigt een piepjonge huisarts zijn proefschrift over lobulaire pneumokkenpneumonie.2 Hij heeft hiervoor de verspreiding en het beloop van longontstekingen in zijn huisartsenpraktijk in Lent tijdens de Tweede Wereldoorlog onderzocht. In een bijlage beschrijft hij de mogelijkheden voor een pneumokokkenvaccin. Al in 1913 is daarmee geëxperimenteerd bij mijnarbeiders in Zuid-Afrika, maar de immuniteit was ‘over het algemeen teleurstellend kort van duur […] van enkele maanden tot ± twee jaar’. Volgens hem ‘is vaccinatie onder de “normale” bevolking niet uitvoerbaar, het is zelfs de vraag of zij daar veel ...

3 gratis NTvG-artikelen lezen? Maak een online account aan!

Registreer: 3 gratis artikelen

Al een NTvG-account? Log in

Alle artikelen direct lezen?

Abonneer:  €21,00 per maand

  • wekelijks het tijdschrift in de bus
  • online toegang tot nieuws en alle artikelen
  • toegang tot alle geaccrediteerde nascholing