Hoe Nederland na jaren discussie tot een slordig besluit kwam

De pneumokokkenvaccinatie voor ouderen

Joost Zaat

In oktober is het zover: huisartsen gaan ouderen tegen pneumokokken vaccineren. Daar gingen decennia van debat aan vooraf. Reconstructie van een rommelig proces.

In februari 2018 brengt de Gezondheidsraad een advies uit over de pneumokkenvaccinatie voor ouderen.1 Het is het derde advies over het onderwerp, maar ditmaal resulteert het daadwerkelijk in een vaccinatieprogramma; met ingang van herfst 2020 zullen huisartsen ouderen tussen de 73 en 79 jaar gaan vaccineren. Daarmee komt er een slordig eind aan een debat dat zich al decennia voortsleept.

Zeventig jaar eerder, in maart 1948, verdedigt een piepjonge huisarts zijn proefschrift over lobulaire pneumokkenpneumonie.2 Hij heeft hiervoor de verspreiding en het beloop van longontstekingen in zijn huisartsenpraktijk in Lent tijdens de Tweede Wereldoorlog onderzocht. In een bijlage beschrijft hij de mogelijkheden voor een pneumokokkenvaccin. Al in 1913 is daarmee geëxperimenteerd bij mijnarbeiders in Zuid-Afrika, maar de immuniteit was ‘over het algemeen teleurstellend kort van duur […] van enkele maanden tot ± twee jaar’. Volgens hem ‘is vaccinatie onder de “normale” bevolking niet uitvoerbaar, het is zelfs de…

Auteursinformatie

Contact Joost Zaat is huisarts en schrijft als freelance-journalist voor het NTvG. Contact: J. Zaat (joostzaat@gmail.com)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Dit artikel is gepubliceerd in het dossier
Huisartsgeneeskunde
Journalistiek
Heb je nog vragen na het lezen van dit artikel?
Check onze AI-tool en verbaas je over de antwoorden.
ASK NTVG

Ook interessant

Reacties

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 2 2026
NTVG nummer 3 2026
NTVG nummer 4 2026