Blijf het bivalente HPV-vaccin gebruiken

Ter discussie
13-01-2020
Maarten J. Postma en Jan C. Wilschut

Sinds 2010 worden in Nederland 12-jarige meisjes gevaccineerd tegen het humaan papillomavirus (HPV) om te voorkomen dat ze op latere leeftijd baarmoederhalskanker ontwikkelen. Per jaar krijgen in ons land ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker, van wie circa 200 aan de ziekte overlijden. Het HPV-vaccin dat in Nederland wordt gebruikt is het 2-valente vaccin, dat de twee meest belangrijke oncogene HPV-typen bevat (HPV16 en -18), die samen verantwoordelijk zijn voor ruim 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker. Naast het 2-valente vaccin zijn er twee andere profylactische HPV-vaccins beschikbaar. Allereerst een 4-valent vaccin, dat behalve HPV16 en -18 ook HPV6 en -11 bevat; die laatste twee HPV-typen zijn samen verantwoordelijk voor circa 90% van de gevallen van genitale wratten. Sinds 2016 is er ook een 9-valent vaccin, dat naast HPV6, -11, -16 en -18 nog vijf extra oncogene HPV-typen bevat. Nederland moet binnenkort in een hernieuwde aanbestedingsprocedure beslissen over de vraag of het doorgaat met het gebruik van het 2-valente vaccin dan wel overstapt naar het 4-valente of het 9-valente vaccin.

Reacties (1)

Inloggen om een reactie te plaatsen
Caroline Doornebos
03-02-2020 10:21

Bescherming tegen cervixcarcinoom en genitale wratten

Op 13 januari zijn er in het NTVG twee discussiestukken verschenen over de keuze van het HPV-vaccin. MSD waardeert dat er geschreven wordt over dit belangrijke, actuele onderwerp. Als licentiehouder van het 4- en 9-valente HPV-vaccin vinden wij het belangrijk dat de discussie wordt gevoerd op basis van de volledige, actuele wetenschappelijke informatie. Daarom hieronder een aantal aanvullingen op artikel ‘blijf het bivalente vaccin gebruiken’. 

Bescherming tegen genitale wratten gaat niet ten koste van de bescherming tegen baarmoederhalskanker. Het 9-valente HPV-vaccin biedt directe bescherming tegen 9 HPV-typen. In een RCT van Huh et al. is 97,4% (CI 85,0–99,9) bescherming aangetoond tegen hooggradige laesies (incl. CIN3) veroorzaakt door 5 HPV typen (31,33,45,52 en 58) met follow-up tot 6 jaar bij 14.215 vrouwen.[1] Hiermee zou het 9-valente HPV-vaccin kunnen beschermen tegen 90% van HPV gerelateerde kankers, 82% van alle HPV gerelateerde hooggradige laesies en 90% van de genitale wratten.[2] 

Verschillende gerandomiseerde klinische en observationele studies laten zien dat directe bescherming door het 9-valente HPV-vaccin leidt tot een hoge en consistente effectiviteit; ook in CIN laesies.[1,3] 
Observationele data uit Schotland tonen inderdaad een reductie in CIN-laesies na invoering van het HPV-vaccinatieprogramma met het bivalente HPV-vaccin.[4] Vanwege de uitzonderlijk hoge vaccinatiegraad in Schotland (>90% in 12 en 13-jarige meisjes) kan een deel van dit effect verklaard worden door kudde-immuniteit. Men kan zich afvragen in hoeverre de resultaten van deze observationele studie te vertalen zijn naar Nederland, waar o.a. de vaccinatiegraad beduidend lager is.[3] 
Tot slot, als maatschappij laten wij gezondheidswinst en kostenbesparingen liggen door niet te vaccineren tegen genitale wratten, waarvoor jaarlijks 43.214 diagnoses gesteld worden bij de huisarts of een Centrum Seksuele Gezondheid.[5,6] Bovendien zorgen de 9-valente HPV vaccintypen voor een hoge ziektelast in zowel mannen als vrouwen.[2] Vele landen, inclusief Schotland, Denemarken en België gebruiken het 4- of 9-valente vaccin tegen HPV gerelateerde kankers en genitale wratten.[7–9] 

MSD vindt de discussie over het HPV-vaccin belangrijk, omdat wij niets liever willen dan bijdragen aan de eliminatie van door HPV gerelateerde kankers en aandoeningen. 

[1] Huh WK, Joura EA, Giuliano AR, Iversen O-E, de Andrade RP, et al. Lancet 2017;390:2143–59
[2] Hartwig S, St Guily JL, Dominiak-Felden G, Alemany L, De Sanjosé S. Infect Agent Cancer 2017;12
[3] Drolet M, Bénard É, Pérez N, Brisson M, Ali H, et al. Lancet 2019 Aug 10;394(10197):497-509
[4] Palmer T, Wallace L, Pollock KG, Cuschieri K, Robertson C, et al. BMJ 2019;365
[5] Westra TA, Stirbu-Wagner I, Dorsman S, Tutuhatunewa ED, de Vrij EL, et al. BMC Infect Dis 2013;13
[6] Slurink I, van Aar F, Op de Coul E, Heijne J, van Wees D, et al.. 2019. doi:10.21945/RIVM-2019-0007
[7] HPV Immunisation Statistics Scotland School Year 2018/19; A National Statistics publication for Scotland; 26 November 2019
[8] Vaccination mod Human Papilloma Virus (HPV). Statens Serum Institut n.d. https://www.ssi.dk/vaccinationer/boernevaccination/vaccination-mod-livmo... (acc'd 15Jan 2020)
[9] Vaccinatie tegen HPV. Agentschap zorg en gezondheid. https://www.zorg-en-gezondheid.be/vaccinatie-tegen-hpv (acc'd 15Jan 2020)