Blijf het bivalente HPV-vaccin gebruiken

Ter discussie
13-01-2020
Maarten J. Postma en Jan C. Wilschut

Sinds 2010 worden in Nederland 12-jarige meisjes gevaccineerd tegen het humaan papillomavirus (HPV) om te voorkomen dat ze op latere leeftijd baarmoederhalskanker ontwikkelen. Per jaar krijgen in ons land ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker, van wie circa 200 aan de ziekte overlijden. Het HPV-vaccin dat in Nederland wordt gebruikt is het 2-valente vaccin, dat de twee meest belangrijke oncogene HPV-typen bevat (HPV16 en -18), die samen verantwoordelijk zijn voor ruim 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker. Naast het 2-valente vaccin zijn er twee andere profylactische HPV-vaccins beschikbaar. Allereerst een 4-valent vaccin, dat behalve HPV16 en -18 ook HPV6 en -11 bevat; die laatste twee HPV-typen zijn samen verantwoordelijk voor circa 90% van de gevallen van genitale wratten. Sinds 2016 is er ook een 9-valent vaccin, dat naast HPV6, -11, -16 en -18 nog vijf extra oncogene HPV-typen bevat. Nederland moet binnenkort in een hernieuwde aanbestedingsprocedure beslissen over de vraag of het doorgaat met het gebruik van het 2-valente vaccin dan wel overstapt naar het 4-valente of het 9-valente vaccin.

Zo’n 10 jaar na de introductie van HPV-vaccinatie laten observationele gegevens uit de dagelijkse praktijk zien dat het 2-valente vaccin beter werkt dan mocht worden verwacht. Weliswaar is het nog te vroeg om bescherming tegen baarmoederhalskanker te beoordelen, maar Schots onderzoek toont inmiddels wel aan dat het 2-valente vaccin 89% bescherming biedt tegen de laatste voorstadia van cervixcarcinoom (CIN3+), ongeacht het betrokken HPV-type.1 Soortgelijk onderzoek in Scandinavië met het 4-valente vaccin laat 64% bescherming tegen CIN3+ zien.2,3 Gerandomiseerde klinische studies bevestigen deze bevindingen: 93% protectie tegen CIN3+ voor het 2-valente vaccin,4 versus 43% voor het 4-valente vaccin.5 Het nieuwe 9-valente vaccin biedt allicht een hogere bescherming dan het 4-valente vaccin, maar een gefundeerde beoordeling hiervan is nu nog niet mogelijk.

Kruisreactiviteit tegen HPV-typen die niet in het vaccin zitten

De opmerkelijk hoge effectiviteit van circa 90% voor het 2-valente vaccin kan waarschijnlijk worden toegeschreven aan kruisreactiviteit van het vaccin tegen HPV-typen die niet in ...

3 gratis NTvG-artikelen lezen? Maak een online account aan!

Registreer: 3 gratis artikelen

Al een NTvG-account? Log in

Alle artikelen direct lezen?

Abonneer:  €21,00 per maand

  • wekelijks het tijdschrift in de bus
  • online toegang tot nieuws en alle artikelen
  • toegang tot alle geaccrediteerde nascholing