Artikel
Er wordt wel gezegd dat vrouwen van de vroegste tijd af in het centrum van de geneeskunde stonden en dat zij pas vanaf de Moderne Tijd (vanaf circa 1500) geleidelijk van het toneel verdwenen.1 Lange tijd uit beeld dus, verbannen naar de periferie van de gezondheidszorg. De historische omstandigheden…
(Geen onderwerp)
De cartoon (figuur 2) die Gijselhart als voorbeeld van negatieve toonzetting afdrukte in zijn beschouwing over de ontvangst van de vrouw als collega in de medische wereld, heeft mij een tijdje beziggehouden (2008:2191-5). Welke implicaties zijn bedoeld in het dialoogje tussen de vrouwelijke chirurg en de gewonde guardsman? Mijns inziens camoufleert Gijselharts vertaling de meest vileine. Zijn interpretatie suggereert dat de feministische chirurge kennelijk eens door de patiënt in de boevenwagen van een demonstratie verwijderd is, maar in het origineel spreekt hij haar aan met ‘mum’. Is ‘mum’ een variant van het Engelse ‘madam’, zoals de auteur denkt? Collins English dictionary geeft voor ‘mum’ twee betekenissen: kindertaal voor ‘moeder’ (‘mam’) en: obscure biersoort. Implicatie dus: een vrouw die zover van haar lotsbestemming afgedwaald is, is ook als moeder zo ontaard dat ze haar eigen kind niet meer herkent. De guardsman lijkt het verzoenende gebaar te maken. Bedoelt hij te zeggen dat hij ook wel snapt dat een echte feministe haar zoon wel moet ontkennen als deze bij de politie gaat werken? Maar nu is hij in ieder geval gepromoveerd naar de elite van het leger, en wellicht zal dat haar hart doen smelten. Dit alles te lezen met besef van de ‘British stiff upper lip’.
(Geen onderwerp)
Groningen, oktober 2008,
Greg en Astrid Elliott gaven als native speakers commentaar op deze brief.
(Geen onderwerp)
Amsterdam, oktober 2008,
Wolters’ Engels woordenboek (18e druk, 1974) geeft als vertaling van het Engelse ‘mum’ (fam.) moeder, moes(je), maatje. Drenth heeft gelijk dat ‘mum’ geen variant is op het Engelse ‘madam’ (‘mevrouw’). Zo letterlijk heb ik het ook niet gelezen. Ik heb ‘mum’ als ‘moeder(tje)’ overdrachtelijk geïnterpreteerd. De minzame reactie van de guardsman komt mij overtuigender over in de afhankelijkheidsrelatie van de mannelijke patiënt van de vrouwelijke chirurg, terwijl deze ooit omgekeerd was. Ik vind Drenths argument dat het hier om een echte moeder-zoonrelatie zou gaan vergezocht en begrijp de meerwaarde van de grap niet. Wellicht had een vertaling als ‘moesje’ de dubbelzinnigheid, zo die er al zou zijn, intact gelaten.