Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam.
Afd. Medische Informatica: dr. G. Trifiro, klinisch-farmacoloog (tevens: Universiteit van Messina, afd. Klinische en Experimentele Geneeskunde en Farmacologie, Messina, Italië).
*Dit onderzoek werd eerder gepubliceerd in Drugs & Aging (2012;29:225-32) met als titel ‘Adverse drug reaction-related hospitalizations in persons aged 55 years and over: a population-based study in the Netherlands’. Afgedrukt met toestemming.
Verantwoording
Belangenconflict: er zijn belangen gemeld (zie www.ntvg.nl, zoeken op A5182; klik op ‘Belangenverstrengeling’). Financiële ondersteuning: geen gemeld.
Aanvaard op 19 juni 2012
Onveilig voorschrijven fenprocoumon
Dank voor uw belangwekkende onderzoek. Vele medicatie-bijwerkingen blijken echter onvermijdelijk. Sommige zouden daarentegen door simpele (?) aanpassingen te voorkomen zijn.
Zoals u in uw artikel vermeldt ontstaan er frequent (bijna) ongelukken bij het doseren van anti-coagulantia. Een veel voorgeschreven middel is Fenprocoumon (Marcoumar). Dit medicijn bevat 3 milligram werkzaam anticoagulans per tablet i.t.t. Acenocoumarol (hetgeen taaltechnisch meer lijkt op Marcoumar dan Fenprocoumon) dat 1 milligram werkzame stof per tablet bevat. Het voorschrijven van Acenocoumarol is eenvoudig want dosering in aantal tabletten of milligrammen is hetzelfde.
De calamiteiten bij het voorschrijven van Fenprocoumon ontstaan door zowel onder- als overdosering doordat huisartsen, specialisten, trombosediensten e.a. het middel verschillend voorschrijven. Sommige instanties doseren in het aantal tabletten ( à 3mgr) en andere in het aantal milligrammen. Vooral bij verplaatsing van patiënten van of naar huis vanuit intramurale instituten, of bij verplaatsing tussen tehuizen of zelfs tussen diverse afdelingen binnen één instituut dreigen complicaties door verschillend voorschrijfgedrag van het middel.
De oplossing zou zijn om Fenprocoumon alleen in tabletten van 1 milligram te produceren en bij voorkeur de naam te veranderen. Dit zou de kans op over- en onderdoseringen en dus het risico op (fatale) bloedingen respectievelijk trombo-embolische complicaties verkleinen.
Helaas is mij bij contacten met diverse instanties over dit probleem gebleken dat een dergelijke simpele aanpassing bij producenten niet door te voeren is. Het is marketing technisch oninteressant nog aanpassingen aan een patentloos geneesmiddelmiddel te doen, zeker wanneer er vanuit de politiek of veiligheidsinstanties geen signaal uitgaat.
Het zou mij zeer verheugen wanneer uw artikel niet alleen bijdraagt aan het constateren van een probleem maar tevens een aanzet kan geven tot simpele aanpassingen om de veiligheid bij het voorschrijven van medicijnen te vereenvoudigen en te verbeteren om daarmee de kans op vermijdbare bijwerkingen te verkleinen.
Walter Mastboom, chirurg, Medisch Spectrum Twente