Terugkeer naar werk na hersenletsel hangt vooral af van persoonlijke factoren

Esther van Osselen
Citeer dit artikel als: Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:C2699

Niet de ernst en aard van de symptomen die op de Spoedeisende Hulp bij patiënten met verworven hersenletsel worden gezien, maar vooral het verloop van de revalidatie en persoonlijke factoren als opleidingsniveau en het al dan niet hebben van betaald werk voorspellen of patiënten ooit weer aan het werk komen. Dat concluderen Birgit Donker-Cools en collega’s van het AMC uit een systematische review van 27 studies naar de werkvooruitzichten van patiënten met traumatisch en niet-traumatisch hersenletsel (Disabil Rehabil. 2015; online 3 juli).

Donker-Cools en collega’s actualiseerden een eerdere review uit 2009, en includeerden 27 studies die werden gepubliceerd tussen 2003 en begin 2014. Alleen studies met hoge kwaliteit werden geïncludeerd. Van de 7 studies vonden er 5 geen verband tussen de EMV-score op de SEH en terugkeer naar werk. Ook van de snelheid van herstel van bewustzijn, de aanwezigheid van afwijkingen op een CT-scan en de duur van posttraumatische amnesie kon geen duidelijk verband met de terugkeer naar werk worden aangetoond, evenmin als van de oorzaak of anatomische locatie van hersenschade bij een CVA.

Bij patiënten met niet-traumatisch hersenletsel waren zelfstandigheid bij algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) en hoge Barthelscores in verscheidene studies voorspellend voor de terugkeer naar werk. Bij traumatisch hersenletsel bleken vooral het opleidingsniveau, het hebben van betaald werk en de duur van revalidatie prognostische factoren. Het aantal patiënten dat het werk kon hervatten varieerde in eerder onderzoek tussen de 10 en 70% voor traumatisch hersenletsel en van 11 tot 85% na een CVA, schrijven Donker-Cools et al. Ze rapporteren zelf echter niet de aantallen patiënten in de geïncludeerde studies of het succespercentage van revalidatie naar werk. Een meta-analyse bleek door de heterogeniteit van de studies niet mogelijk. Daarmee blijven de gevonden verbanden moeilijk te interpreteren.

Reacties