Relaxine en zwangerschap

Onderzoek
A. van Enk
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1987;131:168
Download PDF

Tot de stoffen waarvan aangenomen wordt dat ze een rol spelen bij het op gang komen van de baring behoort het hormoon relaxine. Het is een polypeptide, gemaakt in de placenta, de decidua en het corpus luteum, dat waarschijnlijk de herschikking van bind- en spierweefsel in de zich snel vergrotende uterus regelt, de contractiliteit van het myometrium tot vlak voor de partus remt, maar tegen die tijd ook het rijp worden van de cervix bewerkstelligt. De werking lijkt bepaald te worden in wisselwerking met andere hormonen. Samen met progesteron blokkeert het de tot contractie aanzettende prikkels die de uitrekking van het myometrium teweegbrengt. Bij ratten blijkt het een doeltreffende remmer van door prostaglandine opgewekte weeënactiviteit te zijn, maar het is onwerkzaam als oxytocine de contracties heeft veroorzaakt.

McLennan et al. hebben onderzocht welke variaties in serumspiegels van relaxine bij de mens gevonden worden.1 De metingen werden verricht met een homologe radio-immunoassay. In het verloop van 302 normale enkelvoudige zwangerschappen werden tussen de 6e en 41e zwangerschapsweek regelmatig (variërend overigens van 1 tot 9 maal) relaxinespiegels gemeten. Tevens werden bepalingen gedaan bij 18 tweelingzwangerschappen, bij 11 niet-zwangeren en bij 4 patiënten met een anamnese van premature bevallingen. Het bleek dat de spiegels in de zwangerschap vele malen hoger waren dan daarbuiten, dat zij hoger waren in het 1e en 2e trimester dan in het 3e en dat zij gedurende de partus sterk stegen, om daarna weer snel te dalen waarbij na enkele dagen al de ‘niet-zwangere’ waarden bereikt werden. De spiegels waren hoger bij vrouwen die tweelingen verwachtten. Bij de 4 patiënten met doorgemaakte partus praematurus werden wekelijkse bepalingen gedaan. Drie van hen droegen de graviditeit tot à terme uit; 1 beviel prematuur, waarbij bleek dat de relaxinespiegels 1 week voor de partus sterk gedaald waren.

De uitslagen steunen de genoemde hypothese over de werking van relaxine op de uterus. Het spreekt vanzelf dat hiermee nog geen bewijs geleverd is. De overeenstemming met waarnemingen bij enkele diersoorten waarbij experimenteel onderzoek de veronderstelde betekenis van relaxine bevestigde, maakt het echter wel zeer waarschijnlijk dat de hypothese juist is. Dezelfde groep onderzoekers voegde nog een belangwekkende ‘arm’ toe aan het onderzoek, waarvan de resultaten in hetzelfde nummer van The Lancet gepubliceerd werden.2 Zij postuleerden dat relaxine bij de mens tijdens de zwangerschap zou inwerken op de symfyse, de sacro-iliacale gewrichten en de banden die de wijdte van het bekken bepalen. Symfysiolyse, instabiliteit in de sacro-iliacale gewrichten en in zijn algemeenheid pijn in het bekken tijdens de zwangerschap zouden dan veroorzaakt kunnen zijn door hoge serumspiegels van of te grote gevoeligheid voor relaxine. Er werden relaxinemetingen verricht bij 35 zwangeren met heftige bekkenpijn en instabiliteit van de bekkengewrichten. Bij vergelijking met waarden in de hierboven genoemde groep bleken 35 vrouwen met pijn statistisch significant hogere spiegels te hebben. De hoogste waarden hadden degenen met de ergste pijn. Een interessante uitbreiding van het eerstgenoemde onderzoek, dat echter zeker nog bevestiging behoeft. De auteurs zouden wat meer informatie hebben moeten geven over objectiviteit van de pijnmetingen en de reproduceerbaarheid van het gewrichtsonderzoek.

Literatuur
  1. MacLennan AH, Nicolson R, Green RC. Serum relaxin inpregnancy. Lancet 1986; ii: 241-3.

  2. MacLennan AH, Nicolson R, Green RC, Bass M. Serum relaxinand pelvic pain of pregnancy. Lancet 1986; ii: 243-5.

Gerelateerde artikelen

Reacties