Relatief weinig nierdonoren in Nederland

Nieuws
F. Kievits
M.T. Adriaanse
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2003;147:1379
Download PDF

Nierpatiënten in Nederland die wachten op een niertransplantatie hebben – in vergelijking met andere Europese landen – de grootste kans te sterven op de wachtlijst. Dit komt doordat Nederland het laagste aantal donoren en het laagste aantal niertransplantaties per miljoen inwoners heeft.

Dat stelt het adviesbureau voor zorg en welzijn Compliance Consult in het rapport ‘Vrijblijvendheid remt donatie van nieren; een verkenning van internationale verschillen van niertransplantaties’. In opdracht van de Nierstichting en de Nierpatiëntenvereniging LVD werd onderzoek verricht naar de verschillen in Europese landen op het gebied van niertransplantaties (www.nierstichting.nl; www.lvd.nl).

In landen waar iedereen een potentiële orgaandonor is tenzij men daar bezwaar tegen heeft aangetekend, vinden meer niertransplantaties plaats. In Nederland kan men aangeven of men na het overlijden organen wil afstaan voor transplantatie. Ook Duitsland en Groot-Brittannië hebben een dergelijk systeem van toestemmingsregistratie. In deze 3 landen ligt het aantal donoren tussen de 11,7 en 13,1 per miljoen inwoners. Landen als Spanje, Oostenrijk en België registeren alleen degenen die bezwaar hebben. Daar ligt het aantal donoren op achtereenvolgens 32,5, 23,7 en 21,6 per miljoen inwoners.

De Nierstichting pleit er al veel langer voor het systeem in Nederland te veranderen en iedereen als donor te beschouwen die geen bezwaar heeft aangetekend. In Nederland wachten 1272 nierpatiënten op een donornier. De gemiddelde wachttijd is opgelopen tot 4,5 jaar.

Eerder berichtten wij over het Nivel-onderzoek naar het donorpotentieel, waarin wordt gesteld dat het relatief lage aantal verkeersdoden in Nederland een belangrijke oorzaak is voor het lage aantal orgaandonoren (2003;1191). Maar volgens Paul Beerkens, algemeen directeur van Nierstichting Nederland, ‘is dat een misverstand’. Volgens hem is in Nederland het aantal verkeersongevallen misschien wel laag, maar een slachtoffer kan wel snel in het ziekenhuis zijn. ‘Dit is belangrijk omdat iemand alleen orgaandonor kan zijn wanneer hij op de intensivecareafdeling van een ziekenhuis overlijdt. Van het beperkte aantal verkeersslachtoffers kan dus toch een relatief groot aantal orgaandonor zijn’ (persbericht Nierstichting, 23 juni 2003).

Een onjuiste definitie van het begrip ‘donorpotentieel’ kan er volgens Beerkens ten onrechte toe leiden dat de schrijnende situatie rond orgaandonatie wordt beschouwd als ‘niet te beïnvloeden’. Het aantal niertransplantaties wordt, behalve door het donorpotentieel, voor een groot deel door het wettelijke beslissysteem en de organisatie van het donatieproces bepaald. Volgens het rapport kan een bezwaarregistratiesysteem, vooral in combinatie met goede organisatie in ziekenhuizen en wervende promotie, aanzienlijk meer donoren en dus meer transplantaties opleveren.

Gerelateerde artikelen

Reacties