Pontiene demyelinisatie na correctie van hyponatriëmie

Klinische les
09-01-2020
Martina Mocking, Koen S. Simons en Koen P. Grootens

Dames en Heren,

Pontiene demyelinisatie (in de internationale literatuur aangeduid als ‘osmotic demyelination syndrome’, ODS) wordt gekenmerkt door schade aan de myelineschede in de pons, veelal ten gevolge van een te snel gecorrigeerde hyponatriëmie. Het beloop is bifasisch; nadat de symptomen van de hyponatriëmie verdwenen zijn door de correctie van de natriumconcentratie, ontstaat er in tweede instantie een verslechtering van het klinisch beeld die wordt gekenmerkt door neurologische symptomen, zoals dysartrie en tetraparese. Wij beschrijven een 41-jarige patiënt met een symptomatische hyponatriëmie die na natriumcorrectie ODS ontwikkelde.

Patiënt, een 41-jarige man met alcoholabusus en regelmatig cannabis- en cocaïnegebruik in de voorgeschiedenis, kreeg buikpijn en angstklachten, waarvoor de huisarts een selectieve serotonineheropnameremmer (SSRI) voorschreef. Na 2 weken werd de patiënt thuis aangetroffen in ernstig verwaarloosde toestand, waarop hij direct naar de SEH werd gebracht.

Op de SEH zagen wij een verminderd aanspreekbare en cachectische man. Bij lichamelijk onderzoek was de EMV-score E4M5V3. De patiënt was hemodynamisch en respiratoir stabiel. Er waren behoudens enkele schaafwondjes en oude hematomen geen andere afwijkingen bij lichamelijk onderzoek. Laboratoriumonderzoek liet een hyponatriëmie zien van 101 mmol/l (referentiewaarde: 135-145) en daarnaast een leukocytose, een serumosmolaliteit van 212 mOsm/kg (referentiewaarde: 275-295) en een hypokaliëmie van 2,1 mmol/l (referentiewaarde: 3,5-5,0). De osmolaliteit van de urine was 503 mOsm/kg (referentiewaarde: 50-1200) en de natriumconcentratie < 20 mmol/l. Het verdere onderzoek – CT-cerebrum, CT-cervicale wervekolom, X-thorax en ecg – liet, behoudens enkele infiltraten op de X-thorax, geen afwijkingen zien.

Differentiaaldiagnostisch dacht de ...

3 gratis NTvG-artikelen lezen? Maak een online account aan!

Registreer: 3 gratis artikelen

Al een NTvG-account? Log in

Alle artikelen direct lezen?

Abonneer:  €21,00 per maand

  • wekelijks het tijdschrift in de bus
  • online toegang tot nieuws en alle artikelen
  • toegang tot alle geaccrediteerde nascholing