Ossale metastase of toch een insufficiëntiefractuur?

Oncology patients reporting pain or showing bone abnormalities on a scan.

A 71-year-old patient reported pain in the left hip 14 months after treatment with radiotherapy for a ypT3N1M0 rectal carcinoma, and a 61-year-old patient reported pain in the lower back with radiation to the buttocks 8 months after radiotherapy for a ypT3N2M0 rectal carcinoma. In both patients the initial diagnosis considered was bone metastasis. After MRI and nuclear bone scans, however, diagnoses of insufficiency fractures of the acetabulum and sacroiliac (SI) joints, respectively, were made. Insufficiency fractures of the SI joints or acetabula are a frequent complication of radiotherapy and should be considered in all oncology patients who present with sudden onset of back pain or lower back pain after radiotherapy. A MRI scan is the initial investigation of choice. Treatment is conservative, with analgesia and physiotherapy. Prognosis is good; symptoms disappear within 1 year in almost all patients.

Conflict of interest: none declared. Financial support: none declared.

Dames en Heren,

Bij patiënten met een maligniteit wordt, als er sprake is van ossale pijnklachten of ossale afwijkingen op een diagnostische scan, in eerste instantie meestal de diagnose ‘ossale metastasen’ overwogen. Wanneer er echter in het voorgaande behandelingstraject radiotherapie is toegepast, moet de diagnose ‘insufficiëntiefractuur’ als oorzaak voor de pijn of radiologische afwijking zeker worden overwogen. De behandeling en prognose van beide ziektebeelden zijn namelijk wezenlijk verschillend en daarmee uiteraard ook de impact op de patiënt.

Patiënt A, een 71-jarige man, meldt zich op het oncologie-spreekuur met pijn in de linkerheup. 18 maanden daarvoor presenteerde de man zich met loze aandrang en bloed bij de ontlasting. Bij coloscopie werd toen een maligne ogend proces in het rectum gevonden. Een MRI-scan ter stadiëring toonde een T3/T4N2-rectumcarcinoom. Een CT-scan van thorax en abdomen liet geen afstandsmetastasen zien. Tijdens multidisciplinair overleg werd besloten tot neo-adjuvante behandeling bestaande uit chemoradiatie gedurende 5…