Nitrofurantoïne minder effectief bij patiënten met een verminderde nierfunctie*

Onderzoek
13-10-2020
Thijs ten Doesschate, Eva van Haren, Rixt A. Wijma, Birgit C.P. Koch, Marc J.M. Bonten en Cornelis H. van Werkhoven

Samenvatting

Doel

Bepaling van het effect van de nierfunctie op het risico op therapiefalen bij gebruik van nitrofurantoïne, fosfomycine of trimethoprim bij patiënten met cystitis.

Opzet

Retrospectieve gegevensanalyse.

Methode

Uit Nederlandse huisartspraktijken werden gegevens verkregen over antibiotica voorgeschreven aan patiënten met cystitis in de periode januari 2013-juni 2019. Bij behandeling met nitrofurantoïne gedurende 5 dagen (NF5), eenmalig fosfomycine/trometamol (FT1) of trimethoprim gedurende 3 dagen (TMP3) bij niet-zwangere vrouwen (> 11 jaar) ging het om episodes van ongecompliceerde cystitis, en bij behandeling gedurende 7 dagen met nitrofurantoïne (NF7) of trimethoprim (TMP7) om gecompliceerde cystitis. Therapiefalen was gedefinieerd als een tweede antibioticumvoorschrift voor een urineweginfectie binnen 28 dagen. Logistische regressieanalyse werd toegepast met correctie voor demografische gegevens, comorbiditeit en urineweginfectie in de voorgeschiedenis.

Resultaten

Elke daling in de nierfunctie met 10 ml/min verhoogde het risico op therapiefalen bij gebruik van NF5 (gecorrigeerde oddsratio (aOR): 1,05; 95%-BI: 1,01-1,09) en NF7 (aOR: 1,05; 1,02-1,09), maar niet bij gebruik van FT1 (aOR: 0,96; 0,92-1,01), TMP3 (aOR: 0,98; 0,89-1,08) of TMP7 (aOR: 1,02; 0,93-1,14). In de groep patiënten met ongecompliceerde cystitis en een eGFR ≥ 60 ml/min trad therapiefalen op bij 14,6% van de episodes na NF5 tegenover 20,7% na FT1 (aOR FT1 vs. NF5: 1,37; 1,18-1,59) en 20,8% na TMP3 (aOR vs. NF5: 1,42; 1,07-1,87). In de groep met een eGFR < 60 ml/min resulteerde behandeling met FT1 bij 16,0% van de patiënten in therapiefalen en met NF5 bij 23,3% van de patiënten (aOR: 0,61; 0,39-0,95).

Conclusie

Bij patiënten met ongecompliceerde cystitis en een niet-afwijkende nierfunctie resulteert behandeling met fosfomycine of trimethoprim vaker in therapiefalen dan behandeling met nitrofurantoïne, terwijl bij patiënten met een eGFR < 60 ml/min nitrofurantoïne vaker therapiefalen geeft dan fosfomycine. Als de nierfunctie bekend is, moet deze worden meegenomen in de besluitvorming over de behandeling van cystitis.

3 gratis NTvG-artikelen lezen? Maak een online account aan!

Registreer: 3 gratis artikelen

Al een NTvG-account? Log in

Alle artikelen direct lezen?

Abonneer:  €21,00 per maand

  • wekelijks het tijdschrift in de bus
  • online toegang tot nieuws en alle artikelen
  • toegang tot alle geaccrediteerde nascholing