Nieuwe bedenkingen bij gebruik van PPI: nierschade?

Onderzoek
A.O. (Otto) Quartero
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D49
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Veel mensen gebruiken chronisch protonpompremmers (PPI’s). In de afgelopen jaren zijn schadelijke neveneffecten geobserveerd, zoals pneumonie, heupfracturen en clostridiuminfecties. Gelet op de omvang van het gebruik van PPI’s kunnen kleine individuele neveneffecten al van groot belang zijn voor de populatie.

Onderzoeksvraag

Kan het gebruik van PPI’s gepaard gaan met chronische nierziekte en acute nierschade?

Hoe werd dit onderzocht?

De onderzoekers bestudeerden de incidentie van chronische nierziekte en acute nierschade in een populatiecohort in de VS, het ARIC-cohort met 10.482 deelnemers en een gemiddelde follow-upduur van 13,9 jaar. De gevonden associaties met PPI-gebruik werden getoetst in een cohort elders in de VS, het ‘Geisinger Health System’-cohort met 248.751 deelnemers en een gemiddelde follow-upduur van 6,2 jaar. De associaties werden gerapporteerd in incidentie per 1000 persoonsjaren, in hazardratio (HR) en in absolute risico’s, waarna op verschillende manieren werd gecorrigeerd.

Belangrijkste resultaten

In het ARIC-cohort varieerde de HR voor chronische nierziekte en acute nierschade tussen 1,35 (95%-BI: 1,17-1,55) en 1,76 (95%-BI: 1,13-2,74). Het absolute 10-jaarsrisico op chronische nierziekte onder PPI-gebruikers was 11,8% tegen 8,5% (absolute risicoreductie: 3,3%). In het Geisinger-Health-System-cohort varieerde de HR tussen 1,17 (95%-BI: 1,12-1,23) en 1,29 (95%-BI: 1,19-1,40); het absolute 10-jaarsrisico was in dit cohort 15,6%, versus 13,9% (absolute risicoreductie: 1,7%).

Consequenties voor de praktijk

Er zijn geen bewijzen voor een causaal verband maar de gevonden associaties nopen tot oplettendheid. De biologische verklaring voor zo’n causaal verband blijft zwak. Mocht er een causaal verband zijn, dan krijgt op iedere 30-60 patiënten die 10 jaar een PPI gebruiken er 1 een chronische nierziekte, terwijl hij of zij dit zonder PPI niet had gekregen. We schrijven PPI’s wellicht te gemakkelijk voor, en beraden ons te weinig op het stopzetten van deze medicatie.

Literatuur
  1. Lazarus B, et al. Proton pump inhibitor use and the risk of chronic kidney disease. JAMA Intern Med. 2016;176:238-46. Medline

Auteursinformatie

Contact (o.quartero@hcdo.nl)

Nieuwe bijwerkingen van protonpompremmers

Gerelateerde artikelen

Reacties