Netvliesloslating door fluorchinolonen
Open

In het kort
02-07-2012
Reinier Schlingemann

Waarom dit onderzoek?

Fluorchinolonen, zoals ciprofloxacine of norfloxacine, zijn frequent voorgeschreven antibiotica. Netvliesloslating is een ernstige oogaandoening die ook met adequaat chirurgisch ingrijpen bij 40% van de patiënten tot permanent verlies van het gezichtsvermogen leidt. Netvliesloslating wordt meestal uitgelokt door een achterste glasvochtloslating die ontstaat door degeneratieve veranderingen van het bindweefsel in het glasvocht en de retina. Op grond van casuïstieken over netvliesloslating en het bekende effect van fluorchinolonen op bindweefsel dat leidt tot peesrupturen, werd een causaal verband vermoed tussen deze antibiotica en het optreden van netvliesloslating.

Onderzoeksvraag

Is er een relatie tussen het gebruik van fluorchinolonen en netvliesloslating?

Hoe werd dit onderzocht?

Er werd een genest patiënt-controleonderzoek verricht in een cohort van 989.591 patiënten die een oogarts hadden bezocht in Canada in de periode 2000-2007. Op basis van een chirurgische procedurecode werden 4384 patiënten met een netvliesloslating geïdentificeerd. Voor elke patiënt werden 10 controlepersonen geselecteerd, die gematched werden op leeftijd. De belangrijkste uitkomstmaat was de associatie tussen netvliesloslating en nog bestaand of eerder gebruik van orale fluorchinolonen.1

Belangrijkste resultaten

Huidig gebruik van fluorchinolonen was geassocieerd met netvliesloslating: 3,3% van de patiënten versus 0,6% van de controlepersonen (‘adjusted rate ratio’: 4,50; 95%-BI: 3,56-5,70).

Consequenties voor de praktijk

De sterke relatie tussen het gebruik van fluorchinolonen en netvliesloslating suggereert een causale rol van dit soort antibiotica bij het ontstaan van deze oogaandoening. De auteurs schatten dat bij de netvliesloslating van circa 1440 patiënten in de VS veroorzaakt wordt door gebruik van fluorchinolonen; op grond van een berekend ‘number needed to harm’ van 2500. Het is daarbij aannemelijk dat dit number needed to harm bij personen met risicofactoren als hoge myopie en status na staaroperatie veel lager ligt.

Literatuur

  1. Etminan M, Forooghian F, Brophy JM, Bird ST, Maberley D. Oral fluoroquinolones and the risk of retinal detachment. JAMA. 2012;307:1414-9.Medline