Mindfulness even preventief als antidepressiva

Klinische praktijk
Marloes J. Huijbers
Anne E.M. Speckens
Citeer dit artikel als: Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A9207
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Een depressieve stoornis gaat vaak gepaard met terugval. De gebruikelijkste preventieve behandeling is antidepressieve medicatie. Veel patiënten met een depressie hebben echter een voorkeur voor psychologische behandeling. Op mindfulness gebaseerde cognitieve therapie (MBCT) is een groepsbehandeling die gericht is op het voorkomen van terugval bij patiënten met een recidiverende depressie. Deelnemers leren hun aandacht bewust te richten op lichamelijke gewaarwordingen, gedachten en gevoelens als mogelijke signalen van terugval en er op een constructieve manier mee om te gaan. Eerdere studies wezen erop dat de preventieve werkzaamheid van MBCT vergelijkbaar is met antidepressiva, maar deze bevindingen zijn niet bevestigd in een grote trial.

Onderzoeksvraag

Is MBCT met afbouw van antidepressieve medicatie beter dan antidepressiva in het voorkomen van terugval bij patiënten met een recidiverende depressie?

Hoe werd dit onderzocht?

Volwassenen die behandeld werden met antidepressiva vanwege 3 of meer depressies in de voorgeschiedenis (n = 424), deden mee aan een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek. Zij werden geworven vanuit 95 huisartspraktijken en gerandomiseerd tussen MBCT met afbouw van antidepressieve medicatie (n = 212) of antidepressiva (n = 212). De primaire uitkomstmaat was het risico op terugval in een periode van 2 jaar. Secundaire uitkomstmaten waren het aantal depressie-vrije dagen, depressieve restklachten, psychiatrische en medische comorbiditeit, kwaliteit van leven en kosteneffectiviteit.

Belangrijkste resultaten

Het risico op terugval binnen 2 jaar was niet veel kleiner na MBCT (44%) dan na antidepressiva (47%). Er waren ook geen significante verschillen tussen de groepen wat betreft de secundaire uitkomstmaten.

Consequenties voor de praktijk

Voor mensen met een recidiverende depressie die liever geen antidepressiva willen gebruiken, is MBCT een goed alternatief. Ook in Nederland is MBCT in veel ggz-instellingen beschikbaar en kan deze behandeling worden aangeboden aan patiënten met een recidiverende depressie.

Literatuur

  1. Kuyken W, Hayes R, Barrett B, Byng R, Dalgleish T, Kessler D, et al. Effectiveness and cost-effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy compared with maintenance antidepressant treatment in the prevention of depressive relapse or recurrence (PREVENT): a randomised controlled trial. Lancet. 20 april 2015 (epub). doi:10.1016/S0140-6736(14)62222-4Medline

Reacties