Iatrogene collaps; is die te voorkomen?
Open

Klinische les
11-02-1997
N.M. Panhuyzen-Goedkoop en H.J.G.M. Crijns

Dames en Heren,

Regelmatig worden wij geconfronteerd met de diagnostische problemen van wegrakingen met of zonder bewustzijnsverlies. Tenminste 70 van deze wegrakingen heeft een cardiale oorzaak. Een speciale vorm van cardiogene collaps verdient de aandacht: iatrogene hartritmestoornissen, geluxeerd door een medicamenteuze behandeling. Deze komen niet zelden voor en men vraagt zich af of ze niet hadden kunnen worden voorkomen.

In deze klinische les gaan wij in op deze problematiek. Hoewel de diagnose ogenschijnlijk voor de hand ligt, wordt de aandoening toch vaak niet herkend en wordt met de bevindingen niets (in preventieve zin) ondernomen.

Patiënt A, een 65-jarige man, werd opgenomen in verband met collaps e.c.i. Hij was bekend wegens een 4 jaar tevoren doorgemaakt linkszijdig cerebrovasculair accident, paroxismaal boezemfibrilleren sinds 2 jaar, hyperthyreoïdie bij amiodarongebruik ruim een jaar tevoren (het amiodarongebruik was toen gestaakt), nicotineabusus en hyperlipidemie. Zijn medicatie bestond uit flecaïnide 100 mg 2 dd, sotalol 40 mg 2 dd, pravastatine en acenocoumarol. Zonder ...