Hoe lang moeten langwerkende antirheumatica worden gecontinueerd?

Onderzoek
J.W.J. Bijlsma
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1996;140:1199-200
Download PDF

De effectiviteit van langwerkende, ziektebeïnvloedende antirheumatica bij actieve reumatoïde artritis is duidelijk aangetoond. Hoe effectief deze medicatie op de lange duur is, is minder duidelijk; evenmin is duidelijk hoe lang deze medicatie dient te worden gecontinueerd wanneer de ziekte eenmaal tot rust is gekomen. Ten Wolde et al. hebben onderzocht of het mogelijk was langwerkende tweedelijnstherapie te staken wanneer een patiënt tenminste 1 jaar een goede respons had op therapie in een 52 weken durend gerandomiseerd dubbelblind, placebo-gecontroleerd onderzoek.1 Gedurende deze periode gingen de patiënten door met de bij hen effectieve langwerkende medicatie (n = 142) of werd deze medicatie vervangen door placebo (n = 143). Het opnieuw optreden van gewrichtsontsteking werd gezien als opvlamming van de ziekte. Het percentage patiënten met een opvlamming was in beide groepen de uitkomstmaat van dit onderzoek.

Bij het begin van het onderzoek waren er geen relevante verschillen tussen de patiëntengroep die doorging met de medicatie en de placebogroep. Wel valt op dat de gebruikte dosering van de langwerkende antirheumatica relatief laag was, suggererend dat bij vele patiënten al een langzaam afbouwschema in de loop van de tijd in gang was gezet. De uiteindelijke conclusie werd gebaseerd op alle antirheumatica versus placebo. Alleen van de antimalaria-medicatie en intramusculair goud was een voldoende grote groep aanwezig voor betrouwbare suboroepanalyse. Na 52 weken had zich een opvlamming van de ziekte voorgedaan bij 38 van de patiënten in de placebogroep, tegen 22 in de behandelde groep (p = 0,002). Dit betekent dat bij het staken van de antirheumatica er een tweemaal zo hoog risico is op opvlammen van de ziekte (95-betrouwbaarheidsinterval: 1,27-3,17) ten opzichte van het voortzetten ervan. Bij subgroepanalysen werd dezelfde trend gevonden. Na staken van de medicatie (placebogroep) deed zich echter bij patiënten die geen nieuwe gewrichtsontsteking kregen, een verslechtering voor van de pijnscore, bezinkingssnelheid, C-reacticf proteïne en IgM-reumafactor.

Deze bevindingen zijn relevant voor de dagelijkse praktijk. Het risico van het krijgen van een opvlamming van reumatoïde artritis bij het staken van antirheumatica is duidelijk verhoogd ten opzichte van het doorgaan ermee. Bij 60 van de patiënten die deze medicatie staakte, trad echter geen opvlamming van de ziekte op binnen het eerste jaar. Welke keuze dient nu te worden gemaakt? Het lijkt verantwoord om, in goed overleg met de patiënt, de langwerkende medicatie, mits de ziekte rustig blijft, geleidelijk af te bouwen met oog voor het risico van opvlamming van de ziekte. In deze afbouwperiode dient men de patiënt uiteraard goed te controleren.

Literatuur
  1. Wolde S ten, Breedveld FC, Hermans J, Vandenbroucke JP,Laar MAFJ van de, Markusse HM, et al. Randomised placebo-controlled study ofstopping second-line drugs in rheumatoid arthritis. Lancet1996;347:347-52.

Gerelateerde artikelen

Reacties