Het 'remitting seronegative symmetrical synovities with pitting edema' (RS3PE)-syndroom, een goedaardige vorm van polyartritis op de oudere leeftijd

Onderzoek
R.M. van Soesbergen
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1994;138:1636
Download PDF

In 1985 beschreef McCarty een goedaardige vorm van acuut ontstane remitterende symmetrische seronegatieve polyartritis met ‘pitting’-oedeem van handen en voeten bij personen boven de 60 jaar, het RS3PE-syndroom.1 De Zwitsers Stalder en Gerster maken melding van 11 gevallen van dit syndroom, die zij tussen 1986 en 1989 observeerden.2 Het opvallende kenmerk van dit syndroom is het aanzienlijke oedeem aan de handen, polsen en voeten. Bij alle patiënten waren de eerste verschijnselen, behalve aan de handen en voeten ook in de grotere gewrichten gelokaliseerd. Alle gewrichten konden aangetast zijn. Verder hadden alle patiënten negatieve reumaserologie. De ontstaansleeftijd lag boven de 60 jaar, maar bij het merendeel van de patiënten ontstond de ziekte op hoogbejaarde leeftijd. De auteurs vermelden dat vooral mannen werden getroffen, echter noch in de tabellen noch in de tekst zeggen zij om hoeveel mannen het gaat. Op een foto laten zij handen van een vrouw zien. De patiënten kregen geen noduli of erosies. De BSE was meestal verhoogd tot boven de 50 mm; verder waren andere kenmerken wijzend op een actief ziekteproces aanwezig, zoals een verlaagd Hb-gehalte en een trombocytose.

De oorzaak van deze vorm van polyartritis en van het oedeem is onbekend. Er worden geen kristallen aangetoond. In een aantal gevallen gaat een virusinfectie vooraf aan de ziekte. Of hiermee een oorzakelijk verband bestaat, is nog onduidelijk. Vanzelfsprekend moet de differentiële diagnose in acht worden genomen, waarbij het onderscheid met polymyalgia rheumatica het moeilijkst is. Afgrenzen ten opzichte van de klassieke reumatoïde artritis kan pas na afloop van de ziekte. Het RS3PE-syndroom heeft een goedaardig beloop, binnen een jaar (bij deze 11 patiënten in gemiddeld 8,4 maanden) is het beeld geheel opgeklaard. De therapie bestaat uit een lage dosis prednison.

(Ref.:) Het verschijnen van dit artikel heeft mijns inziens het belang dat men zich nog eens realiseert dat zo'n acuut ontstane polyartritis met aanzienlijk oedeem, dat vooral de functionaliteit beperkt, een goede prognose heeft. Door het herkennen van dit beeld kan men de patiënten al in een vroeg stadium geruststellen. Het beeld is overigens niet zo zeldzaam. In onze kliniek zien wij het een aantal malen per jaar. Op de laatste vergadering van de British Society for Rheumatology werden op een Spaanse poster 27 patiënten met dit beeld getoond.3

Literatuur
  1. McCarty DJ, Desmond O'Duffy J, Pearson L, Hunter JB.Remitting seronegative symmetrical synovitis with pitting edema.RS3PE syndrome. JAMA 1985;254:2763-7.

  2. Stalder J, Gerster JCh. La polyarthrite oedémateusebénigne de la personne âgée (syndrome RS3PE).A propos de 11 cas personnels. Schweiz Med Wochenschr1994;124:357-61.

  3. Olivé A, Pons M, Blanco J del. Clinical spectrum ofremitting symmetrical synovitis with pitting oedema. Br J Rheumatol 1994;33Suppl 1:130.

Gerelateerde artikelen

Reacties