Gestoord glucosetransport: enige oorzaak van de verminderde spierglycogeensynthese bij type-2-diabetes?

Onderzoek
E.H. Serné
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1999;143:2486
Download PDF

Insulineresistentie bij type-2-diabetes is met name het gevolg van een verminderde stimulatie van glycogeensynthese door insuline. De primaire snelheidsbeperkende stap die leidt tot deze verminderde spierglycogeensynthese is onbekend, maar defecten in glucosetransport en -fosforylering, en insulineafhankelijke vaatverwijding met een gestoorde glucose- en insulineaanvoer worden verondersteld.

Teneinde de relatieve bijdragen van deze potentiële snelheidsbeperkende stappen te onderzoeken bepaalden Cline et al. onder hyperglykemische, hyperinsulinemische condities de intramusculaire glucose-, glucose-6-fosfaat- en glycogeenconcentraties door middel van magnetische-resonantiespectroscopie bij 6 patiënten met type-2-diabetes en 7 gezonde proefpersonen.1 In-vivomicrodialyse en openflowmicroperfusie werden toegepast om respectievelijk de interstitiële plasmaglucose- en insulinegradiënt te bepalen. De relatieve ratio van extra- en intracellulair volume tijdens hyperinsulinemie werd als maat voor de insulineafhankelijke vaatverwijding gebruikt. Bij de diabetespatiënten waren zowel het totale glucosemetabolisme, de spierglycogeensynthese als de glucose-6-fosfaatconcentraties 80 lager dan bij de gezonde proefpersonen. De gemiddelde intracellulaire glucoseconcentratie bij de diabetespatiënten (0,24 (SD: 0,7) mmol/l) was 1/25 van de verwachte waarde, indien fosforylering de snelheidsbeperkende stap zou zijn geweest. Verhoging van de insuline-infusie bij 4 diabetespatiënten leidde tot een toegenomen glucosetransport en een proportioneel toegenomen fosforylering en glycogeensynthese. De interstitiële insulineconcentraties en relatieve ratio van extra- en intracellulair volume waren vergelijkbaar in beide groepen. Deze resultaten voerden de auteurs tot de conclusie dat een gestoord glucosetransport verantwoordelijk is voor de verminderde spierglycogeensynthese en dat de aanvoer van noch insuline noch glucose bijdraagt aan de insulineresistentie bij type-2-diabetes.

Ter nuancering suggereert recent onderzoek met positronemissietomografie een rol voor defecten in zowel glucosetransport als -fosforylering.2 Bovendien bleek de insulineafhankelijke vaatverwijding sterk verband te houden met het inwaarts glucosetransport en was het door insuline toegenomen verdelingsvolume van glucose de sterkste voorspeller van de glucoseopname. Het niet direct meten van de insulineafhankelijke vaatverwijding en het absolute verdelingsvolume van glucose kan ertoe hebben bijgedragen dat een mogelijk rol van glucoseaanvoer is gemist in het huidige onderzoek.

Literatuur
  1. Cline GW, Petersen KF, Krssak M, Shen J, Hundal RS,Trajanoski Z, et al. Impaired glucose transport as a cause of decreasedinsulin-stimulated muscle glycogen synthesis in type 2 diabetes. N Engl J Med1999;341:240-6.

  2. Kelley DE, Williams KV, Price JC. Insulin regulation ofglucose transport and phosphorylation in skeletal muscle assessed by PET. AmJ Physiol 1999;277:361-9.

Gerelateerde artikelen

Reacties