Gastro-intestinale chirurgie en gastro-enterologie. VIII. Gastro-enterologische aspecten van chronische maag-darmischemie

- The main cause of chronic gastrointestinal ischaemia is atherosclerosis.

- Stenotic lesions of the mesenteric circulation are relatively common, but lead to chronic ischaemic complaints due to collateral circulation in probably only 2-3 per 100,000 inhabitants per year.

- The classical presentation (post-prandial abdominal pain, weight loss, upper abdominal souffle) is present in a minority of patients only. Symptoms also occur after exercise. Gastric ulcers and diarrhoea are less frequent.

- Although patients with 2 and 3 vessel involvement (coeliac artery, superior mesenteric artery and inferior mesenteric artery) usually experience the most severe ischemic complaints, patients with single vessel involvement can also develop symptoms. In the diagnosis of cases with abdominal complaints, factors that aggravate or reduce the complaints anamnestically are the guideline for supplementary diagnostics. The more frequent causes of the symptoms are to be excluded first.

- Doppler-ultrasonography of the mesenteric vessels can detect most stenotic lesions accurately. To establish the diagnosis visceral angiography is needed. A new method of examination is magnetic resonance angiography (MRA). Another new method is tonometry during exercise: a P_CO₂ value in the lumen that is higher than that in the blood indicates ischaemia.

- Non-invasive treatment of chronic gastrointestinal ischaemia is aimed at reduction of the gastrointestinal metabolic workload by smaller meals, at suppression of acid secretion, at inhibition of the secretion of gastric acid and on risk factors for atherosclerosis.

Samenvatting

- De belangrijkste oorzaak voor chronische maag-darmischemie is atherosclerose. Stenosen van het mesenteriale vaatbed komen vaak voor, maar leiden door collateraalvorming bij waarschijnlijk slechts 2-3 per 100.000 inwoners per jaar tot chronische buikklachten.

- De klassieke trias van symptomen (postprandiale buikpijn, gewichtsverlies, bovenbuiksouffle) komt bij een minderheid van de patiënten voor. Ook na inspanning komen klachten voor. Minder frequent zijn maagulcera en diarree.

- Hoewel de ernstigste klachten voorkomen bij patiënten met 2 of 3 gestenoseerde mesenteriale vaten (truncus coeliacus, A. mesenterica superior en A. mesenterica inferior), kunnen ook bij éénvatslijden ischemische klachten optreden.

- In de diagnostiek bij buikklachten zijn factoren die anamnestisch de klachten verergeren of verminderen de leidraad voor aanvullende diagnostiek. Eerst worden frequentere oorzaken van de klachten uitgesloten.

- Echodoppleronderzoek van de mesenteriale vaten kan in de meeste gevallen stenosen aantonen. Voor een zekere diagnose is selectieve angiografie nodig.

- Een nieuwe onderzoeksmethode is magnetische-resonantieangiografie (MRA). Een andere is tonometrie gedurende inspanning; hierbij wijst een verhoogde P_CO₂ in het lumen ten opzichte van de waarde in het bloed op ischemie.

- Niet-invasieve behandeling van chronische maag-darmischemie is gericht op vermindering van de metabole belasting van het maag-darmkanaal door frequent gebruik van kleine maaltijden, op maagzuursecretieremming en op risicofactoren voor atherosclerose.