Fundamentele oorzaken van ziekte

Perspectief
Johan P. Mackenbach
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2021;165:D5693
Abstract

De pokken zijn uitgeroeid en hartaandoeningen zijn op hun retour, maar covid-19 laat zien dat de mensheid nog altijd kwetsbaar is voor spectaculaire nieuwe ziekten. Wat zit daarachter? Epidemioloog Johan Mackenbach over de vraag waarom er ziekten zijn.

Samenvatting

Wanneer men ziekten vanuit een historisch perspectief benadert, valt op dat de meeste ziekten een spectaculair patroon van opkomst en neergang kennen. Dit artikel bespreekt een ‘ecologisch-evolutionaire theorie’ die de opkomst van steeds nieuwe ziekten verklaart uit het feit dat mensen, in hun onvermoeibare zoektocht naar betere leefomstandigheden, steeds weer activiteiten hebben ondernomen die hen blootstelden aan nieuwe gezondheidsrisico’s – en dat in een tempo dat de evolutie niet kon bijhouden. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van voorbeelden op het terrein van infectieziekten, ischemische hartziekte en kanker. Ook de opkomst van covid-19 kan vanuit dit perspectief worden geduid. De fundamentele rol van gedrag en omgeving bij het ontstaan van ziekte impliceert dat ‘public health’-maatregelen in het algemeen de beste aanpak zijn om ziekte terug te dringen.

Auteursinformatie

Erasmus MC, afd. Maatschappelijke Gezondheidszorg, Rotterdam: em.prof.dr. J.P. Mackenbach, sociaal geneeskundige en epidemioloog.

Contact J.P. Mackenbach (j.mackenbach@erasmusmc.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Verantwoording

Dit artikel is een bewerking van het afscheidscollege dat Johan Mackenbach op 23 oktober 2020 hield als hoogleraar maatschappelijke gezondheidszorg aan het Erasmus MC. Het is grotendeels gebaseerd op zijn boek ‘A history of population health. Rise and fall of disease in Europe’. Dit boek kan gratis worden gedownload via https://brill.com/view/title/57111.

Auteur Belangenverstrengeling
Johan P. Mackenbach ICMJE-formulier

Gerelateerde artikelen

Reacties