Elseviers ziekenhuisenquête, commentaar

Nieuws
J.B. Meijer van Putten
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1999;143:2482
Download PDF

De aan het medisch centrum Atrium Heerlen verbonden chirurg dr.P.R.G.Brink schrijft ons dat hij met verbazing kennisgenomen heeft van onze berichtgeving over de ziekenhuisenquête van Bureau Lagendijk, die in het weekblad Elsevier verschenen is (deze rubriek, 1999:2065-7). Hij vervolgt: ‘De wijze waarop u melding maakt van de uitkomst van deze enquête en daarbij zelfs 1 A4-pagina wijdt aan het overzicht van de beste ziekenhuizen (althans volgens Bureau Lagendijk) geeft de enquête mijns inziens een status die zij geenszins verdient. Ik ben verbaasd dat er collegae specialisten in den lande zijn die in staat zijn deze enquête in te vullen. Iedereen zal vragen over zijn ziekenhuis positief beantwoorden, waardoor de waarde van dit onderdeel bij voorbaat niets objectiefs meet. Erger wordt het nog als de mening wordt gevraagd over het eigen specialisme in aanpalende ziekenhuizen. Blijkbaar zijn er collegae in staat een oordeel te geven over de bejegening door collega-specialisten in andere ziekenhuizen, de wachttijden en de kwaliteit van handelen. Deze aspecten zijn mijns inziens alleen maar te beantwoorden door de patiënten die daadwerkelijk in de wachtkamer van de specialisten in het betreffende ziekenhuis hebben gezeten. Dat een andere enquête, recent verricht door de Consumentenbond en beschreven in uw tijdschrift (deze rubriek, 1999:1974-5), een volledig ander beeld geeft, is dan ook begrijpelijk. Door het ontbreken van goede toetsing door onszelf ontstaan dit soort enquêtes, waarbij iedere validiteit ontbreekt. Ik heb mij binnen mijn eigen medische staf sterk gemaakt om geen medewerking te verlenen aan enquêtes als van Bureau Lagendijk. Ik denk dat een generale boycot van slechte enquêtes de enige manier is om te voorkomen dat een schijnwerkelijkheid betreffend de kwaliteit van een ziekenhuis en prestaties van specialismen een eigen leven gaan leiden.’ Dr.Brink besluit zijn brief met de opmerking dat het een taak van de redactie van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde is om de resultaten van dergelijke enquêtes te voorzien van kritische kanttekeningen, als men er al toe overgaat ze te publiceren.

Het is echter zo dat de resultaten van enquêtes zoals die van Bureau Lagendijk kunnen rekenen op grote interesse bij het publiek. Alle gepubliceerde overzichten van de beste ziekenhuizen en de beste artsen (maar vooral de manieren waarop dit soort enquêtes worden opgezet) zijn daarom ook voor dr.Brink en alle andere artsen van belang; zij kunnen toch moeilijk de ogen sluiten voor de (waan)ideeën die patiënten in groten getale over hen opgedaan hebben? In ons omringende landen zijn zulke lijsten al heel gebruikelijk (zie bijvoorbeeld het hiervóór afgedrukte bericht over de Duitse artsenranglijsten). Een boycot zal ze niet doen verdwijnen.

In Groot-Brittannië werkt de National Health Service al een aantal jaren mee aan de publicatie van nauwkeurige statistieken over ziekenhuissterfte, wachtlijsten, vermijdbare sterfgevallen, om niet-medische redenen afgelaste operaties en de 5-jaarsoverleving bij borst- en cervixkanker. Dit resulteert in hele krantenpagina's vol gegevens over de Britse ziekenhuizen, zie bijvoorbeeld The Times (17 juni 1999). In een redactioneel commentaar erkent deze krant dat men de resultaten van ziekenhuizen heel moeilijk kan vergelijken. Gespecialiseerde ziekenhuizen met moeilijker gevallen hebben een hogere sterfte, sociaal-economische verschillen tussen regio's kunnen een rol spelen, ernstig zieke patiënten worden naar befaamde specialisten verwezen enzovoort. Daarom heeft The Times zoveel mogelijk de sterfgevallen in vergelijkbare ziekenhuizen bij elkaar gezet. De krant noemt de op die manier gerangschikte resultaten toch wel zeer onthullend: ‘Waarom is het sterftecijfer voor hartaanvallen in het Kentse Dartford and Gravesham Hospital zoveel lager dan dat in het naburige Kent and Canterbury Hospital?’ (De cijfers zijn respectievelijk 7857 en 11.556 dodelijke hartaanvallen binnen 30 dagen na de opname.)

Gerelateerde artikelen

Reacties