De verhulde risico’s van screening

Iemand ligt in een MRI-apparaat.
Yolanda van der Graaf
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2022;166:D6760
Abstract

Ziekte opsporen voordat deze symptomen geeft, dat moet toch beter zijn? ‘Voorkomen is beter dan genezen.’ Dat lijkt zo’n simpel uitgangspunt, dat menigeen hier geen enkel bewijs voor nodig heeft. Maar de werkelijkheid is heel wat complexer.

Samenvatting

Met screening probeert men het natuurlijke beloop van een ernstige ziekte te veranderen om de sterfte aan die ziekte te reduceren. Voorstanders van screening overdrijven het belang van de ziekte en hebben weinig oog voor de fout-positieve uitslagen, overdiagnostiek en de psychologische gevolgen van screening. Deelnemers en dokters overschatten in hoge mate het effect van screening. Maar zelfs als dokters screening afraden zijn mensen bereid een totalbodyscan te ondergaan, ook al weet niemand hoe we om moeten gaan met het grote aantal fout-positieve bevindingen. De evaluatie van screening schiet nu tekort omdat niet wordt afgewogen of met dezelfde kosten niet veel meer gezondheidswinst op andere terreinen van de zorg kan worden geboekt. Potentiële deelnemers aan screening moeten eerlijker worden voorgelicht, niet alleen over de ernst van de ziekte, maar ook over de kleine effecten van screening en de grote nadelen.

Auteursinformatie

UMC Utrecht, Julius Centrum, Utrecht: prof.dr. Y. van der Graaf, klinisch epidemioloog.

Contact Y. van der Graaf (y.vandergraaf@gmail.com)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Auteur Belangenverstrengeling
Yolanda van der Graaf ICMJE-formulier
Verlies de nadelen van screening niet uit het oog
Dit artikel is gepubliceerd in het dossier
Public Health
Oncologie

Gerelateerde artikelen

Reacties