De kunstmatige nier van Kampen

Nieuws
F. Kievits
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2001;145:493
Download PDF

Prof.dr. Willem Johan Kolff werd op 14 februari dit jaar, in goede gezondheid, 90 jaar. Kolff die inmiddels ereburger is van de gemeente Kampen, startte 60 jaar geleden in het plaatselijke stadsziekenhuis de Engelenbergstichting de roterende kunstnier. Een ontwikkeling die uit nood geboren werd, omdat hij soldaten met een falende nierfunctie onder zijn handen zag sterven. Het beschikbaar komen van een antistollingsmiddel dat bloed buiten het lichaam behoedde voor klontering en een efficiënte dialysemembraan maakte het voor Kolff mogelijk een dergelijke nier te creëren. Ondanks de Duitse bezetting en de schaarste aan chemicaliën en rubberslangen en zonder antibiotica lukte het hem om - soms ondergedoken - patiënten met de kunstmatige nier in leven te houden. De roterende kunstmatige nier werd later voor Kolff de aanleiding voor de ontwikkeling van een hart-longmachine: het prototype dat nu overal gebruikt wordt.

Op de verjaardag van Kolff bood zijn vroegere eerste assistent Jacob van Noordwijk op uitnodiging van het Prof.W.Kolff Instituut, de burgermeester van Kampen het boek Dialysis for life: the development of the artificial kidney aan, waarin de historie van de kunstmatige nier staat beschreven. Een deel van het boek, dat door Noordwijk geschreven is, werd eerder al door de Nierstichting Nederland uitgegeven als De omwenteling die in Kampen begon.

Het stadsziekenhuis van Kampen waar dit allemaal begon, heeft naast een historische ook een architectonische waarde. Een waarde die eindelijk door Den Haag is erkend. Met een ‘kanjersubsidie’ van staatssecretaris Van der Ploeg kan het oude ziekenhuis gerestaureerd worden en blijft het gebouw, in ‘art-nouveaustijl’ gebouwd door Willem Kromhout, als monument voor de toekomst bewaard. (Het boek Dialysis for life: the development of the artificial kidney is uitgegeven bij Kluwer Academic Publishers/ISBN 0792367620.)

Gerelateerde artikelen

Reacties