Cranberries of co-trimoxazol om urineweginfecties te voorkómen

Onderzoek
Michiel A van Agtmael
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155:A4047
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Bijna de helft van alle vrouwen heeft wel eens een urineweginfectie (UWI) en bijna een kwart heeft vaker dan 1 keer een UWI. Onderhoudsantibiotica worden geadviseerd bij recidiverende UWI’s, maar Escherichia coli – de meest vóórkomende verwekker van UWI’s – wordt in toenemende mate resistent. In een eerdere meta-analyse van 2 trials reduceerden cranberry’s (veenbessen) het risico op een recidief-UWI met 39% ten opzichte van placebo. Dit effect berust mogelijk op remming van bacterieadherentie aan het uro-epitheel.

Onderzoeksvraag

Wat is het effect van cranberries op recidiverende UWI’s ten opzichte van co-trimoxazol gedurende 1 jaar?

Hoe werd dit onderzocht?

In een dubbelblinde, ‘dubbeldummy’ trial werden 221 premenopauzale vrouwen met recidiverende UWI’s (≥ 3 per jaar) onderzocht. Zij kregen gedurende 1 jaar co-trimoxazol 480 mg 1 dd of een cranberrycapsule 500 mg 2 dd (equivalent aan 75 ml cranberrysap met 27% bessen).1

Belangrijkste resultaten

Na 1 jaar werden in de cranberrygroep 2 maal zo veel UWI’s gediagnosticeerd als in de co-trimoxazolgroep. Het percentage patiënten met recidiverende UWI’s was ook hoger in de cranberrygroep (78 vs 71%). Een eerste recidief ontstond in de cranberrygroep na 4 versus na 8 maanden in de co-trimoxazolgroep. Co-trimoxazolresistentie was rond 25% in de urine en feces van patiënten in de cranberrygroep, maar in de co-trimoxazolgroep steeg dit al na 1 maand naar 90%. Daarbij nam ook de resistentie tegen onder andere chinolonen toe van 8 naar 23%. Deze (plasmidegemedieerde) resistentie was 3 maanden na staken van co-trimoxazol weer verdwenen.

Consequenties voor de praktijk

Co-trimoxazolprofylaxe is effectiever in het voorkómen van UWI’s bij premenopauzale vrouwen dan cranberries. Nadeel is het ontstaan van resistente bacteriën. Kortdurende vroegbehandeling (‘on demand’ met bijvoorbeeld fosfomycine of nitrofurantoïne) bij recidiverende UWI’s zou mijn voorkeur hebben boven deze profylactische regimes.

Literatuur
  1. Beerepoot MA, ter Riet G, Nys S, van der Wal WM, de Borgie CA, de Reijke TM, et al. Cranberries vs antibiotics to prevent urinary tract infections: a randomized double-blind noninferiority trial in premenopausal women. Arch Intern Med. 2011;171:1270-8 Medline.

Auteursinformatie

Contact (agtmael@vumc.nl)

Gerelateerde artikelen

Reacties