Conflict tussen zorgverleners en families van een multi-etnische patiëntenpopulatie op de IC*

Onderzoek
Rose-Lima Van Keer
Reginald Deschepper
Anneke L. Francke
Luc Huyghens
Johan Bilsen
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D119
Abstract

Samenvatting

Doel

Onderzoeken welke factoren bijdragen aan conflicten tussen zorgverleners en familieleden uit etnische minderheidsgroepen in medisch kritieke situaties in het ziekenhuis.

Opzet

Beschrijvend, etnografisch onderzoek.

Methode

Etnografisch veldwerk werd verricht op 1 IC-afdeling van een multi-etnisch stedelijk ziekenhuis in België in de periode januari-juni 2014. Gegevens werden verzameld op basis van genegotieerde interactieve observatie, diepte-interviews met zorgverleners en het medische patiëntendossier. De gegevens werden geanalyseerd met ‘grounded theory’-procedures.

Resultaten

Conflicten hielden primair verband met de verschillende visies op ‘goede zorg’ van de participanten. De visie van zorgverleners op goede zorg was voornamelijk gebaseerd op het biomedische zorgmodel, terwijl die van familieleden eerder geïnspireerd was op een holistisch zorgmodel. Volgens zorgverleners omvatte goede zorg onder andere efficiënte bestrijding van de ziekte met grote wetenschappelijke competentie; voor familieleden bestond goede zorg eerder uit onder meer het bezoeken van de patiënt en het uitvoeren van zorghandelingen aan diens bed. De biomedische visie van zorgverleners op goede zorg werd versterkt door een strikte toepassing van afdelingsregels, wat kenmerkend is voor de IC-omgeving. De holistische visie van familieleden werd versterkt door de specifieke etnisch-familiale kenmerken, waaronder hun etnisch-culturele achtergrond. Toch leidden etnisch-culturele verschillen alleen tot conflicten bij een beleidscontext op de IC die conflict kon uitlokken.

Conclusie

Conflicten kunnen niet uitsluitend gerelateerd worden aan etnisch-culturele verschillen. De structurele, functionele kenmerken van de IC dragen substantieel bij aan de ontwikkeling van conflicten. Effectieve conflictpreventie mag daarom niet alleen gericht zijn op etnisch-culturele verschillen, maar moet zich ook voldoende richten op de structurele context en het afdelingsbeleid.

Auteursinformatie

*Dit onderzoek werd eerder gepubliceerd in Critical Care (2015;19:441) met als titel ‘Conflicts between healthcare professionals and families of a multi-ethnic patient population during critical care: an ethnographic study.’ Afgedrukt met toestemming.

Vrije Universiteit Brussel, Faculteit Geneeskunde en Farmacie, afd. Public Health, Mental Health and Wellbeing Research Group (MENT), Brussel, België.

R.L. Van Keer, MSc, socioloog en sociaal en cultureel antropoloog; prof.dr. R. Deschepper, medisch antropoloog; prof.dr. J. Bilsen, verpleegkundige en gezondheidswetenschapper.

NIVEL, Utrecht.

Prof.dr. A.L. Francke, verpleegkundige n.p. en socioloog (tevens: VUmc/EMGO+, afd. Sociale Geneeskunde, Amsterdam).

Vrije Universiteit Brussel, Universitair Ziekenhuis Brussel, afd. Kritische Zorgen, Dienst Intensieve Zorgen, Brussel, België.

Prof.dr. L. Huyghens, intensivist.

Contact R.L. Van Keer, MSc (rvkeer@vub.ac.be)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Auteur Belangenverstrengeling
Rose-Lima Van Keer ICMJE-formulier
Reginald Deschepper ICMJE-formulier
Anneke L. Francke ICMJE-formulier
Luc Huyghens ICMJE-formulier
Johan Bilsen ICMJE-formulier

Ook interessant

Reacties