Cocaïnegebruik en plotseling overlijden: het geagiteerd-deliriumsyndroom

Three patients, men aged 30, 33 and 32 years respectively, died in police custody in Amsterdam, the Netherlands. According to autopsy reports, all patients died from excited delirium syndrome induced by cocaine use. Excited delirium is a state of mental and physiological hyperarousal commonly associated with the use of cocaine. Patients suffering from excited delirium can be extremely hostile and violent. If a physical struggle arises with police or medical personnel, the episode can end in death due to adrenergic overstimulation. Patients in acute excited states should be regarded as a medical emergency with a serious mortality risk, and should be transferred to the hospital rather than the police station. Medical and police staff should aim to reduce confrontation. When patients are too agitated to cooperate, benzodiazepines should be used for sedation of the patient. Beta blockers and antipsychotic medication should not be administered, as these medications can exacerbate the fatal cardiac effects seen in excited delirium.

Dames en Heren,

Plotseling overlijden tijdens of kort na een geagiteerd delirium, ook wel bekend als het ‘excited delirium syndrome’, werd rond 1980 voor het eerst beschreven in de medische vakliteratuur.1 Opvallend is dat in veel van de beschreven casussen door het agressieve gedrag van de geagiteerde persoon een worsteling met politie of medisch personeel aan het overlijden voorafging. Daarnaast is er ook duidelijk verband tussen het geagiteerd-deliriumsyndroom en drugsgebruik.

In de Nederlandse vakliteratuur is dit syndroom nog nauwelijks beschreven. In deze les bespreken wij welke factoren een rol spelen bij het geagiteerd delirium. Belangrijk is de vraag: welke preventieve en curatieve maatregelen kunnen hulpverleners nemen om de kans op een fatale afloop bij een persoon met een geagiteerd delirium te verminderen? Dit is niet alleen voor de patiënt van belang, maar ook voor de betrokken professionals, aangezien zij soms verantwoordelijk worden gesteld voor het intreden van de dood…