Calprotectine: een fecale marker voor diagnostiek en follow-up bij patiënten met chronische inflammatoire darmafwijkingen

- Chronic inflammatory bowel disease (IBD) is characterised clinically by periods of well being interspersed by exacerbations of disease activity.

- Differentiation between IBD and less severe disorders such as irritable bowel syndrome requires invasive and expensive diagnostic procedures. Diagnostic differentiation between active disease, symptoms due to residual constriction of the fibrotic lumen and functional symptoms is a well-known problem.

- There are not yet any laboratory parameters with sufficient discrimination in terms of sensitivity and specificity. Colonoscopy and histopathological examination remain the gold standards: in Crohn's disease this may be complex due to the variable localisation of the inflammatory process. Abdominal scintigraphic procedures, although informative, are complex and expensive.

- The recent assessment of faecal calprotectin, a calcium- and zinc-binding anti-inflammatory protein found in neutrophilic granulocytes and monocytes, offers an attractive alternative as an index of intestinal inflammation.

- We measured this stable marker in random stool samples from 187 patients including healthy volunteers, patients with endoscopically classified active IBD or IBD in remission, and patients with other gastrointestinal disorders. Disease activity was monitored by clinical symptoms, blood tests and endoscopy.

- Our results confirm previous literature findings that faecal calprotectin is a promising and useful non-invasive tool in the screening of patients presenting with abdominal pain and diarrhoea. Moreover, calprotectin seems helpful in differentiating between active and non-active IBD and possibly also in the monitoring of disease activity.

Samenvatting

- Chronische inflammatoire darmziekte (‘inflammatory bowel disease’; IBD) wordt gekenmerkt door afwisselende perioden van klinisch welbevinden en exacerbaties.

- Differentiatie tussen IBD en onschuldiger afwijkingen zoals het prikkelbaredarmsyndroom vereist vaak invasieve en kostbare diagnostiek. Ook het onderscheiden van actieve ziekte berustend op ontsteking, van klachten ten gevolge van residuele fibrotische, niet-actieve ziekte bij IBD en van functionele klachten vormt een bekend probleem.

- Geen enkele klassieke laboratoriumbepaling levert voldoende onderscheid in termen van sensitiviteit en specificiteit. Invasieve, endoscopische methoden en histopathologische bevindingen vormen nog steeds de gouden standaard; bij de ziekte van Crohn is ook dit soms complex vanwege de variabele lokalisatie van het ontstekingsproces. Abdominale scintigrafische technieken zijn informatief, maar complex en kostbaar.

- Recent is gebleken dat calprotectine, een calcium- en zinkbindend ontstekingsremmend eiwit, afkomstig van ontstekingscellen (neutrofiele granulocyten en monocyten), een goede maat lijkt te vormen voor diagnostiek en monitoring van patiënten met IBD.

- In een onderzoek bij 187 individuen werd deze stabiele merkstof gemeten in willekeurig afgenomen fecesmonsters. Deze waren afkomstig van gezonde vrijwilligers, endoscopisch geclassificeerde patiënten met actieve IBD of IBD in remissie alsmede van patiënten met andere gastro-intestinale afwijkingen. De activiteit van het ziekteproces werd gevolgd op basis van klinische klachten, bloedonderzoek en endoscopie.

- De resultaten bevestigden eerdere literatuurbevindingen dat calprotectine niet alleen differentieert tussen patiënten met onschuldige darmklachten en ernstiger pathologische afwijkingen, maar tevens een aanwinst vormt voor het onderscheid tussen actieve en niet-actieve IBD en mogelijk ook voor het therapeutisch volgen van het ziekteproces.