Burn-out bij assistent-geneeskundigen in opleiding gaat gepaard met suboptimale patiëntenzorg

Onderzoek
W.H. van Houtum
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2002;146:1661-2
Download PDF

Burn-out is een syndroom van depersonalisatie, emotionele uitputting en lage persoonlijke voldoening, dat leidt tot verminderde effectiviteit op de werkvloer. Er bestaan relaties tussen burn-outsyndroom en prestatieverlies en verminderde toewijding aan het werk. Daarnaast is burn-out een voorspeller van stressgerelateerde gezondheidsproblemen. Shanafelt et al. onderzochten de prevalentie van burn-outsyndroom onder assistent-geneeskundigen in opleiding tot internist en zij evalueerden de relatie tussen burn-out en zelfgerapporteerde patiëntenzorg.1 Alle 151 assistent-geneeskundigen die deelnamen aan het opleidingsprogramma interne geneeskunde aan de Universiteit van Washington werden aangeschreven. Participanten werd gevraagd om anoniem een vragenlijst in te vullen over het vóórkomen van symptomen van burn-out, dagelijkse klinische praktijk en attitude tegenover patiënten.

Van de aangeschrevenen retourneerden 115 (76) de vragenlijst. Van hen voldeed 76 (n = 87) aan de criteria voor burn-out. Deze assistent-geneeskundigen rapporteerden vervolgens significant vaker suboptimale patiëntenzorg te hebben geleverd dan hun collega's die niet voldeden aan de criteria voor burn-out (53 versus 21). Met name het vóórkomen van kenmerken van depersonalisatie bleek gerelateerd met suboptimale patiëntenzorg, terwijl deze relatie niet kon worden gelegd met emotionele uitputting of lage persoonlijke voldoening.

Momenten van stress die door de ondervraagden het meest werden genoemd, waren gebrek aan nachtrust (41), vaak vóórkomen van diensten langer dan 24 uur (40) en gebrek aan vrije tijd (42), waarbij degenen die voldeden aan de criteria voor burn-out deze stressmomenten als zwaarder betitelden. Het kunnen praten met familie of partner (72) en met andere assistent-geneeskundigen (75) werden genoemd als beste strategie om met deze problemen om te gaan. Assistent-geneeskundigen die voldeden aan de criteria voor burn-out noemden daarnaast nog lichaamsbeweging en een overlevingsmentaliteit als essentiële factoren om stress het hoofd te bieden.

De onderzoekers concluderen dat veel assistent-geneeskundigen voldoen aan criteria voor het burn-outsyndroom en dat er een duidelijke relatie bestaat met zelfgerapporteerde patiëntenzorg en attitude. Mogelijk worden de resultaten beïnvloed door ‘responsbias’ of doordat het ging om een momentopname. Toch zijn de gevonden resultaten opmerkelijk te noemen en ze kunnen klinisch relevant zijn. Verder onderzoek naar mogelijke oorzakelijke factoren dient op de agenda te komen, waarna de bevindingen kunnen worden gebruikt bij de totstandkoming van toekomstige opleidingsprogramma's. In hoeverre de resultaten te vertalen zijn naar de Nederlandse situatie is moeilijk in te schatten daar er grote verschillen zijn in vorm, structuur en belasting van de opleiding interne geneeskunde in de Verenigde Staten en Nederland.

Literatuur
  1. Shanafelt TD, Bradley KA, Wipf JE, Back AL. Burnout andself-reported patient care in an internal medicine residency program. AnnIntern Med 2002;136:358-67.

Gerelateerde artikelen

Reacties