Bijdrage van leefstijlfactoren aan kanker

Secundaire analyse van Nederlandse gegevens voor 2010 met een voorspelling voor 2020
Onderzoek
11-12-2014
Caren I. Lanting, Ernest M.M. de Vroome, Sjoerd G. Elias, Piet A. van den Brandt, Flora E. van Leeuwen, Ellen Kampman, Lambertus A. Kiemeney, Petra H.M. Peeters, Esther de Vries en R.A. (Sandra) Bausch-Goldbohm

Doel

Berekenen wat het percentage kankergevallen is dat te wijten is aan leefstijlfactoren op basis van de nieuwste wetenschappelijke gegevens voor Nederland.

Opzet

Secundaire analyse.

Methode

De onderzochte leefstijlfactoren waren: roken, alcoholgebruik, overgewicht, bewegen en 6 voedingsfactoren (consumptie van groente, fruit, vlees en vleeswaren en inname van calcium en voedingsvezel). De leefstijlfactoren werden zo ingedeeld dat de groep met het hoogste risico (bijvoorbeeld rokers) kon worden vergeleken met groepen met lagere risico’s (bijvoorbeeld ex-rokers en niet-rokers). Afkappunten sloten aan bij in Nederland gangbare voorlichtingsboodschappen. We verkregen prevalentiecijfers over risicofactoren uit landelijke databases. Relatieve risico’s voor het verband tussen leefstijl en kanker waren gebaseerd op de internationale literatuur; incidentie- en sterftecijfers voor kanker in 2010 werden verkregen via de Nederlandse Kankerregistratie. We berekenden percentages nieuwe kankergevallen en sterfgevallen voor mannen en vrouwen en per kankersoort apart en ook sommeerden we deze.

Resultaten

We schatten dat van de 98.971 nieuw gediagnosticeerde patiënten met kanker vanaf 20-jarige leeftijd in 2010 in Nederland, er 29.938 (30%) toegeschreven konden worden aan bovengenoemde leefstijlfactoren. Roken had de grootste bijdrage (19% van alle nieuwe kankergevallen), gevolgd door niet-optimale voedingsgewoonten (10%), overgewicht (4%), alcoholgebruik (3%) en lichamelijke inactiviteit (2%). Van de sterfte aan kanker in 2010 was naar schatting 38% toe te schrijven aan leefstijlfactoren. Voorspellingen voor 2020 lieten zien dat bewegen en consumptie van alcohol en vlees minder gaan bijdragen, terwijl overgewicht, afnemende voedingsvezelinname en onvoldoende groente- en fruitconsumptie juist meer gaan bijdragen.

Conclusie

Bijna een derde van alle kankergevallen en bijna 40% van de sterfte aan kanker is toe te schrijven aan een minder gezonde leefstijl.