Bessensap vermindert de frequentie van recidieven van urineweginfecties bij vrouwen

Onderzoek
C.M.J.E. Vandenbroucke-Grauls
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2001;145:2505
Download PDF

Sinds tientallen jaren wordt veenbessensap aanbevolen ter preventie van urineweginfecties. De werking zou berusten op remming van de aanhechting van Escherichia coli, de meest frequente verwekker, aan de uro-epitheliale cellen van de blaaswand. Er bestaat echter twijfel over de klinische effectiviteit, omdat goede gerandomiseerde trials ontbreken. Een andere mogelijk preventieve maatregel is het toedienen van lactobacillen om kolonisatie van de urethramond met coliforme bacteriën tegen te gaan.

Kontiokari et al. onderzochten of recidiverende urineweginfecties voorkomen kunnen worden door veenbessen-vossenbessensap of een Lactobacillus-GG-houdende drank.1 In deze studie werden 150 vrouwen met een urineweginfectie door E. coli gerandomiseerd in 3 groepen. De 1e groep gebruikte 50 ml geconcentreerd veenbessen-vossenbessensap (voor het drinken verdund met water tot 300 ml) dagelijks gedurende 6 maanden; de 2e groep kreeg 100 ml drank met 4 × 1010 kolonievormende eenheden Lactobacillus GG 5 dagen per week gedurende één jaar; de 3e groep was de controlegroep, deze kreeg geen placebo. Beide dranken waren in Finland commercieel verkrijgbaar. De urineweginfectie die bij inclusie aanwezig was, werd met standaard antimicrobiële therapie behandeld en het slagen van de therapie werd met een urinekweek bevestigd; de vrouwen gebruikten verder geen profylaxe. Zij vulden om de 3 maanden een vragenlijst in betreffende hun eet- en drinkgewoonten. Bij symptomen passend bij een urineweginfectie werd een kweek verricht van midstroomurine. De vrouwen werden gedurende 12 maanden gecontroleerd; de groep die bessensap gebruikte, moest hiermee na 6 maanden stoppen, omdat de fabrikant het product niet meer leverde.

Het gebruik van Lactobacillus-GG-houdende drank had geen effect op de frequentie van het optreden van recidieven van urineweginfecties. Ruim éénderde van de vrouwen uit de controlegroep (36) en ongeveer evenveel vrouwen (39) die lactobacillen toegediend kregen, maakten tenminste één urineweginfectie door tijdens de eerste 6 maanden van de studie. Het bessensap daarentegen had een duidelijk beschermend effect: bij slechts 16 van de vrouwen uit deze groep ontstond een urineweginfectie, wat een 20-reductie in absoluut risico betekent. Het effect van het bessensap was nog zichtbaar na 12 maanden.

Hoewel dit onderzoek klein is in omvang, niet ‘blind’ is uitgevoerd en helaas een controlegroep die placebo kreeg ontbeert, is het één van de beste studies ter ondersteuning van het mogelijke profylactische effect van veenbessensap op urineweginfecties. Het is jammer dat voor een definitieve uitspraak nog steeds gewacht moet worden op de ideale trial.

Literatuur
  1. Kontiokari T, Sundqvist K, Nuutinen M, Pokka T, KoskelaM, Uhari M. Randomised trial of cranberry-ligonberry juice and LactobacillusGG drink for the prevention of urinary tract infections in women. BMJ2001;322:1571-3.

Gerelateerde artikelen

Reacties