Nadelige effecten van niet-reguliere behandelwijzen bij kinderen

Baat het niet, het kan wel schaden

Jan Peter Rake
Björn O. Vos
Arine M. Vlieger
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2021;165:D6099
Abstract

Een darmoperatie, een bijnierschorsinsufficiëntie of een langdurige opname op de Intensive Care: de gevolgen van niet-reguliere behandelwijzen kunnen wel degelijk schadelijk zijn. Hoe kunnen we kinderen behoeden voor de risico’s van de complementaire en alternatieve geneeskunde?

Samenvatting

Het is bekend dat Nederlandse kinderen frequent gebruikmaken van niet-reguliere behandelwijzen, maar in hoeverre dit gebruik gepaard gaat met mogelijke nadelige effecten was tot nog toe niet duidelijk. Daarom werden de complicaties van niet-reguliere behandelingen gedurende 3 jaar geregistreerd door Nederlandse kinderartsen. Er werden 32 gevallen van bijwerkingen of complicaties gemeld. 9 kinderen ondervonden directe nadelige effecten door toxiciteit van (Chinese) kruiden of van vitamines of supplementen in suprafysiologische dosering of door manuele manipulatie van de wervelkolom. Bij 22 kinderen werd het nadelige effect niet rechtstreeks veroorzaakt door de specifieke behandelwijze zelf, maar door uitstel of het stoppen van reguliere behandelingen of door onnodige en veelal deficiënte diëten. Deze indirecte nadelige effecten werden gezien bij een breed scala aan behandelingen. Wij adviseren artsen om actief te vragen naar het gebruik van niet-reguliere behandelwijzen en ouders te informeren over de potentiële risico’s van niet-reguliere behandelwijzen. Daarvoor hebben wij 10 adviezen voor ouders opgesteld.

Het audiobestand van dit artikel is alleen toegankelijk voor abonnees. Log in om het artikel te beluisteren.
Abonneren
Auteursinformatie

Amalia kinderziekenhuis – Radboudumc, Nijmegen: dr. J.P. Rake, kinderarts. Martini Ziekenhuis, afd. Longgeneeskunde en Cardiologie, Groningen: drs. B.O. Vos, anios. St. Antonius Ziekenhuis, afd. Kindergeneeskunde, Nieuwegein: dr. A.M. Vlieger, kinderarts en hypnotherapeut.

Contact Arine M. Vlieger (a.vlieger@antoniusziekenhuis.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: er zijn mogelijke belangen gemeld bij dit artikel. ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Jan Peter Rake ICMJE-formulier
Björn O. Vos ICMJE-formulier
Arine M. Vlieger ICMJE-formulier
Arine Vlieger

Gerelateerde artikelen

Reacties

Djien
Liem

Een niet-reguliere behandelwijze van een post-doctoraal opgeleide arts hoort gebaseerd te zijn op een anamnese, onderzoek en een behandeltheorie. Bewijzen voor de effectiviteit van niet-reguliere behandelwijzen zijn moeilijk te geven. Financiën zijn een knelpunt. Het verzamelen van patiënten met eenzelfde ziektebeeld in grote aantallen vergt (internationaal) samenwerken van de niet-reguliere artsen met dezelfde behandelingen. Ervaringen van de behandeling van een patiënt verschijnen als n=1 casus. Aan het bevorderen van onderlinge afstemming bij de niet-reguliere artsen wordt gewerkt.

De opmerking over een uitgebreidere consult tijd bij de niet-reguliere artsen moet u voor eigen rekening nemen. Mogelijk kunt u dit regulier ook implementeren. Hoop en troost hoort elke arts te bieden. Daarin verschillen de niet-reguliere artsen niet van de overige artsen.

De opmerking over de placebo-effecten die worden versterkt door niet-reguliere artsen doet te kort aan onze specialistische kennis die we opdeden in onze post-curriculum opleidingen. Bijvoorbeeld de fysiologie en pathologie die vanuit de Chinese Geneeskunde wordt onderwezen is een wezenlijke toevoeging aan de kijk op mens-zijn door het concept van Qi (energie). Werkend vanuit dat aanvullende concept is het mogelijk in vastgelopen casussen weer vooruitgang te brengen. Het zou plezierig zijn als we daarover een dialoog konden voeren naar aanleiding van concrete gevallen.

Het aantal kinderen waarvoor door de ouders niet-reguliere zorg wordt gezocht is verbazend hoog (30-88% volgens het artikel). Navraag bij de ouders naar het waarom van het raadplegen van die aanvullende zorg kan helpen de algehele zorg efficiënter te maken. Wat vinden de ouders daar wel wat men niet in de reguliere zorg aantreft?

Gezien de mogelijk nadelige effecten van niet-reguliere behandelwijzen willen we ervoor pleiten dat deze niet-reguliere behandelwijzen voorbehouden worden aan artsen. Immers artsen zullen nooit schadelijke behandelingen toepassen of zinvolle reguliere behandeling laten uitstellen of stoppen. Ze kennen alle ins en outs van de reguliere behandelwijzen. Hierbij is een betere communicatie tussen de regulier werkende artsen en de niet-regulier werkende artsen essentieel. Dit kan gerealiseerd worden door de niet-reguliere arts op te nemen in een multidisciplinair behandelteam om het zieke kind. Dit kan ten goede komen aan het zieke kind. De aanstelling van een consulent niet-reguliere behandelwijzen is een mogelijk alternatief. Samenwerken in de vorm van luisteren naar elkaars ervaringen voor veilige behandelmogelijkheden, maar ook over de visie omtrent de oorzaak van de klachten kan de zorg voor de zieke kinderen verbeteren.

Artsen, ook de niet-regulier werkenden, horen in overleg te gaan met de hoofdbehandelaar indien men meent dat een voorgestelde behandeling aanpassing vraagt.

Wetenschappelijke Artsen Vereniging Acupunctuur Nederland (WAVAN) en Nederlandse Artsen Acupunctuur Vereniging (NAAV).

Deze artsen van de WAVAN en van de NAAV zijn tot overleg bereid.

Clemens Fauser, cardioloog, Henk van Iterson, tandarts, niet praktiserend, Djien Liem, kinderarts neonatoloog, niet praktiserend, Marian Rappoldt, arts ouderenzorg, niet praktiserend.