Acupunctuur lijkt te helpen bij patiënten met artrose

Onderzoek
W.F. Lems
B.A.C. Dijkmans
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149:2819-20
Download PDF

Artrose is een aandoening die op oudere leeftijd frequent voorkomt. De behandelingsmogelijkheden zijn beperkt: vooral voorlichting, vermijden van overbelasting, fysiotherapie, paracetamol en eventueel NSAID’s of cyclo-oxygenaseremmers, maar een causale therapie bestaat helaas niet. Bij gebrek aan voldoende therapeutische opties in het traditionele circuit geraken veel patiënten in het alternatieve circuit, onder andere bij acupunctuur. Het meestal ontbreken van gedegen wetenschappelijke onderbouwing is een van de bezwaren tegen alternatieve geneeskunde.

Om deze redenen is een onderzoek naar de effecten van acupunctuur bij patiënten met artrose van de knie in een gerandomiseerde setting relevant.1 Er werden 293 patiënten met artrose van de knie(en) (radiologische schade volgens Kellgren (uitersten: 1-4): ? 2; pijnklachten op een visuele schaal (uitersten: 0-100): ? 40) gerandomiseerd in drie groepen: (a) acupunctuur; (b) pseudo-acupunctuur, waarbij met naalden in de regio van het betrokken gewricht werd geprikt, maar niet op de traditionele acupunctuurplaatsen; (c) geen therapie. In groep (a) en (b) werd acupunctuur gedaan door ervaren acupuncturisten (12 sessies in 8 weken); de controlegroep kreeg na 8 weken alsnog acupunctuur. De follow-up was 52 weken. Er werden vooral oudere vrouwen (gemiddeld 64 jaar) geïncludeerd, met een gemiddelde ziekteduur van 9 jaar. De Kellgren-score bij aanvang van het onderzoek was bij 41 graad 2, bij 54 graad 3 of 4.

De belangrijkste uitkomstmaat was de ‘Western Ontario and McMaster Universities’(WOMAC)-score, een gevalideerde en alom erkende uitgangsmaat voor artrose. Bij de aanvang van het onderzoek bedroeg de WOMAC-score 51,4. Na 8 weken behandeling was er in de acupunctuurgroep een afname van 22,7 ten opzichte van de controlegroep (p

Tot de sterke punten van het onderzoek behoort zeker de gerandomiseerde onderzoeksopzet. Een potentieel bezwaar is dat patiënten gerekruteerd zijn via kranten: er kan zo een selectie plaatsvinden van mensen die geloven in acupunctuur. Overigens staan de in dit onderzoek gerapporteerde gegevens niet op zichzelf: recent is een onderzoek gepubliceerd waarin bij 570 patiënten met artrose van de knie de effecten van acupunctuur en placebo werden vergeleken, en ook hierbij trad in de acupunctuurgroep afname van pijn en verbetering van de functie op.2 Een belangrijke kanttekening bij beide onderzoekingen1 2 is dat er een statistisch significant effect bereikt wordt, maar dat dit kwantitatief beperkt is; bovendien treedt het effect alleen op in de acupunctuurperiode.

Literatuur
  1. Witt C, Brinkhaus B, Jena S, Linde K, Streng A, Wagenpfeil S, et al. Acupuncture in patients with osteoarthritis of the knee: a randomised trial. Lancet. 2005;366:136-43.

  2. Berman BM, Lao L, Langenberg P, Lee WL, Gilpin AM, Hochberg MC. Effectiveness of acupuncture as adjunctive therapy in osteoarthritis of the knee. Ann Intern Med. 2004;141:901-10.

Gerelateerde artikelen

Reacties